تەنیایی، ئەوە ئەوە

فیلمێکی دۆکیۆمێنتی خەیاڵییە کە تیشک دەخاتە سەر نووسەر پیر ڤیتۆریۆ تۆندێلی کە لە ساڵی ١٩٩١ لە تەمەنی ٣٦ ساڵیدا کۆچی دوایی کردووە، بەهۆی نەخۆشی ئایدزەوە. تۆندێلی نەک تەنها بە یەکێک لە گەورەترین چیرۆکنووسانی ئەوروپا ناسراوە بەڵکو بە یەکێک لە دەنگە تیژەکانی سەردەمی خۆی ناسراوە. نووسەری کتێبی ئازادییەکانی دیکە بووە، یەکەم بەرهەمی بووە و ڕۆمانێکی کولت بووە لە نێو گەنجانی هەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا، لە فیلمی L’Aquila بەهۆی قێزەون و توڕەیی بەرامبەر بە ئەخلاقی گشتی ئەو سەردەمە دەستی بەسەردا گیراوە. بەڵام ڕۆمانی تۆندێلی تەنیا نووسینێکی سەرپێچیکار نەبوو بەڵکو پڕۆژەیەکی ئەدەبی بوو کە ڕێگەی بە تێکەڵکردنی زمانەوانی تۆمار و کەرت و تەنانەت دیالێکتیزمەکانیش دەدا. فیلمەکە بەدوای ئەو شوێنانەدا دەگەڕێت کە نووسەر دەرفەتی ژیانی هەبووە، لە کۆریجیۆوە دەستپێدەکات کە لەوێ لەدایک بووە، تا بۆلۆنیا، لۆئەکیلا کە پێشتر باسمان کرد، پاشان ئۆرڤیتۆ کە ڕۆمانی دووەمی لەسەری جەخت دەکاتەوە، بۆ ئەوەی بەردەوام بێت لەگەڵ ڕۆما و میلانۆ و بەرلین.