لۆ ئۆریێنتالیسم

ڕۆژهەڵاتناسی بزووتنەوەیەکی ئەدەبی و هونەرییە و لە سەدەی هەژدەهەمدا لە ئەوروپای ڕۆژئاوا لەدایک بووە. لە ڕێگەی قەبارە و جەماوەرییەکەیەوە، بە درێژایی سەدەی نۆزدەهەم، سەرنج و کنجکاوی هونەرمەندان و نووسەرانی بۆ وڵاتانی ڕۆژئاوا (مەغریب) یان شام (ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست) دیاری دەکرد. ڕۆژهەڵاتناسی لە سەرسامی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی لەدایک بووە و دوای هەڵوەشاندنەوەی هێواش و پێشکەوتنی کۆلۆنیالیزمەکانی ئەوروپا بەدوای خۆیدا هێناوە. ئەم ڕەوتە نامۆیە پەیوەستە بە هەموو بزووتنەوە هونەریەکانی سەدەی نۆزدەهەمەوە، ئەکادیمی، ڕۆمانسی، واقیعی یان تەنانەت ئیمپڕێشنیست. لە تەلارسازی، مۆسیقا، نیگارکێشی، ئەدەب، شیعردا ئامادەیە... جوانیناسی وێنەکێشان، شێوازە سەرلێشێواوەکان، شارستانیەت و سەردەمەکان، ڕۆژهەڵاتناسی چەندین کلیشە و کلیشەی دروستکردووە کە تا ئەمڕۆش لە ئەدەب یان سینەمادا دەیدۆزینەوە.