Albert Camus

دەربارەی ئەکتەر

ئەلبێرت کامۆ (/kæˈmuː/ kam-OO، بە فەڕەنسی: [albɛʁ kamy] ; ٧ی تشرینی دووەمی ١٩١٣ - ٤ی ژانویەی ١٩٦٠) فەیلەسوف، ڕۆماننووس، نووسەر، درامانووس، ڕۆژنامەنووس، فیدراڵیستی جیهانی و چالاکوانی سیاسی فەرەنسی بووە. لە تەمەنی 44 ساڵیدا وەرگری خەڵاتی نۆبڵی ئەدەبی ساڵی 1957 بووە، دووەم گەنجترین وەرگر بوو لە مێژوودا. بەرهەمەکانی بریتین لە نامۆ، تاعون، ئەفسانەی سیزیف، کەوتن و یاخیبوو. کامۆ لە جەزائیری فەرەنسی لە دایک و باوکی پید-نۆیر لەدایکبووە. تەمەنی منداڵی لە گەڕەکێکی هەژاردا بەسەر بردووە و دواتر لە زانکۆی جەزائیر فەلسەفەی خوێندووە. ئەو لە پاریس بوو کاتێک ئەڵمانییەکان لە جەنگی جیهانی دووەمدا لە ساڵی ١٩٤٠ هێرشیان کردە سەر فەرەنسا، کامۆ هەوڵیدا هەڵبێت بەڵام دواجار پەیوەندی بە بەرخۆدانی فەرەنساوە کرد و لەوێ وەک سەرنووسەری ڕۆژنامەی Combat کە ڕۆژنامەیەکی نایاسایی بوو، کاری کرد. دوای جەنگ کەسایەتییەکی ناودار بووە و لە سەرانسەری جیهاندا چەندین وتار و وتاری پێشکەش کردووە. دوو جار هاوسەرگیری کردووە بەڵام زۆر پەیوەندی دەرەوەی هاوسەرگیری هەبووە. کامۆ لە ڕووی سیاسییەوە چالاک بوو؛ بەشێک بوو لەو چەپانەی کە دژی جۆزێف ستالین و یەکێتی سۆڤیەت بوون بەهۆی تۆتالیتاریزمیانەوە. کامۆ ئەخلاقناس بوو و مەیلی بەرەو ئەنارکۆ-سەندیکالیزم هەبوو. بەشێک بوو لە زۆرێک لەو ڕێکخراوانەی کە بەدوای یەکگرتنی ئەوروپادا دەگەڕان. لە کاتی شەڕی جەزائیر (١٩٥٤-١٩٦٢)، هەڵوێستێکی بێلایەنی هێشتەوە، بانگەشە بۆ جەزائیرێکی فرە کولتوری و فرەیی دەکرد، هەڵوێستێک کە لەلایەن زۆربەی لایەنەکانەوە ڕەتکرایەوە. لە ڕووی فەلسەفییەوە بۆچوونەکانی کامۆ بەشدار بوون لە سەرهەڵدانی ئەو فەلسەفەیەی کە بە بێمانایی ناسراوە. هەندێک کارەکانی کامۆ بۆ ئەوە دەزانن کە بە بوونگەرایی نیشان بدات، هەرچەندە خۆی بە درێژایی تەمەنی بە توندی ئەو زاراوەیەی ڕەتکردووەتەوە. وەسفکردنی سەرەوە لە وتارەکەی ویکیپیدیا Albert Camus، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA، لیستی تەواوی بەشداربووان لە ویکیپیدیا.