Leni Riefenstahl

دەربارەی ئەکتەر

هێلین بێرتا ئامالی "لێنی" ڕیفێنستاڵ (بە ئینگلیزی : Helene Bertha Amalie " Leni" Riefenstahl (بە ئینگلیزی : Helene Bertha Amalie " Leni" Riefenstahl (٢٢ی ئابی ١٩٠٢ - ٨ی ئەیلوولی ٢٠٠٣) دەرهێنەری سینەمایی و ئەکتەر و سەماکاری ئەڵمانی بوو کە بە شێوەیەکی بەرفراوان بەهۆی جوانکاری و داهێنانەکانی وەک سینەماکارێک ناوبانگی دەرکرد. بەناوبانگترین فیلمی فیلمی Triumph des Willens (سەرکەوتنی ئیرادە) بوو، کە لە کۆنگرەی نورنبێرگ لە ساڵی ١٩٣٤ی پارتی نازیدا دروستکرا. دیاربوونی ڕیفنستاڵ لە ڕیشەی سێیەم لەگەڵ هاوڕێیەتی شەخسی لەگەڵ ئەدۆلف هیتلەر، دوای شکستی ئەڵمانیا لە جەنگی جیهانی دووەمدا، کاری سینەمایی پووچەڵکردەوە، دوای ئەوە دەستگیرکرا بەڵام بەبێ هیچ تۆمەتێک ئازادکرا. سەرکەوتنی ئیرادە ناوبانگێکی نێودەوڵەتیی خێرا و بەردەوامی بە ڕیفێنستاڵ بەخشی، هەروەها ناوبانگێکی خراپیشی بەخشی. هەرچەندە تەنها هەشت فیلمی دەرهێناوە، کە تەنها دوو فیلمیان لە دەرەوەی ئەڵمانیا ڕووماڵێکی بەرچاویان وەرگرتووە، بەڵام ڕیفێنستاڵ بە درێژایی ژیانی بە شێوەیەکی بەرفراوان ناسرابوو. بەهای پڕوپاگەندەیی فیلمەکانی کە لە ساڵانی ١٩٣٠دا دروستکراون زۆربەی شرۆڤەکارانی مۆدێرن دوور دەخاتەوە بەڵام زۆرێک لە مێژووی فیلمەکان جوانکاری وەک شتێکی نایاب دەهێننەوە. ڕۆژنامەی ئیکۆنۆمیست نووسیویەتی، سەرکەوتنی ئیرادە "ناوبانگەکەی وەک گەورەترین ژنە سینەماکاری سەدەی بیستەم مۆر کردووە". لە ساڵانی حەفتاکانی سەدەی ڕابردوودا ڕیفێنستاڵ وێنە هێمنەکەی خۆی لە هۆزەکانی نوبا لە سودان لە چەند کتێبێکی وەک دواهەمین کتێبی نوبادا بڵاوکردەوە. تا مردنی چالاک بوو و هەروەها وێنەی ژیانی دەریایی بڵاوکردەوە و فیلمی Impressionen unter Wasser ی لەسەر بنەمای دەریایی لە ساڵی ٢٠٠٢ بڵاوکردەوە. دوای مردنی، ئەسۆشێتد پرێس ڕیفێنستالی بە "پێشڕەوێکی بەناوبانگی تەکنیکەکانی فیلم و فۆتۆگرافی" وەسف کرد. ڕۆژنامەی دێر تاگێسپیگل لە بەرلین ئاماژەی بەوە کردووە، "لێنی ڕیفێنستاڵ زەمینەیەکی نوێی لە سینەمادا داگیرکردووە". بی بی سی ئاماژەی بەوەشکردووە، فیلمە دیکۆمێنتارییەکانی "بە فیلمسازی پێشکەوتوو، تەکنیکە پێشەنگەکان کە کرێن و ڕێڵەکانی شوێنپێهەڵگرتن و زۆرێک لە کامێراکان لە یەک کاتدا کاردەکەن، ستایشی کراون". وەسفکردنی سەرەوە لە وتارەکەی ویکیپیدیا Leni Riefenstahl، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA، لیستی تەواوی بەشداربووان لە ویکیپیدیا.