Johan Cruijff

دەربارەی ئەکتەر

هێندریک یۆهانس کرۆیف (بە ئینگلیزی : Hendrik Johannes Cruiff ) (٢٥ی نیسانی ١٩٤٧ - ٢٤ی ئازاری ٢٠١٦)، یاریزانێکی تۆپی پێی پیشەگەر و ڕاهێنەری هۆڵەندی بووە. وەک یاریزانێک سێ جار خەڵاتی تۆپی ئاڵتونی بەدەستهێناوە، لە ساڵانی ١٩٧١ و ١٩٧٣ و ١٩٧٤. کرۆیف لایەنگری فەلسەفەی تۆپی پێ بووە کە بە تۆتال فۆتبۆڵ ناسراوە و لەلایەن ڕینۆس میشێلسەوە لێکۆڵینەوەی لەسەر کراوە، و بە شێوەیەکی بەرفراوان وەک یەکێک لە گەورەترین یاریزانەکانی مێژووی وەرزشەکە دادەنرێت، و گەورەترین بەڕێوەبەری تا ئێستا. لە کۆتایی شەستەکان و سەرەتای حەفتاکانی سەدەی ڕابردوودا تۆپی پێی هۆڵەندا لە ئاستێکی نیمچە پیشەیی و ناڕوونەوە بەرزبووەوە و بوو بە هێزێکی بەهێز لەم وەرزشەدا. کرۆیف سەرکردایەتی هۆڵەندای کرد بۆ یاری کۆتایی جامی جیهانی ١٩٧٤ و وەک باشترین یاریزانی پاڵەوانێتییەکە خەڵاتی تۆپی زێڕینی وەرگرت. لە یاری کۆتایی ساڵی ١٩٧٤دا، فێڵێکی ساختەی ئەنجامدا کە دواتر بەناوی ئەوەوە ناونرا، "کرۆیف نۆرن"، هەنگاوێک کە بە شێوەیەکی بەرفراوان لە یارییە مۆدێرنەکاندا دووبارەکرایەوە. دوای ئەوەی لە یۆرۆی 1976 پلەی سێیەمی بەدەستهێنا، کرۆیف ڕەتیکردەوە بەشداری لە مۆندیالی 1978 بکات، دوای ئەوەی هەوڵێکی ڕفاندن کە خۆی و خێزانەکەی کردە ئامانج لە ماڵەکەی خۆیان لە بەرشەلۆنە، کرۆیف لە تۆپی پێ دوورخستەوە. لەسەر ئاستی یانەکان، کرۆیف لە یانەی ئەیاکس دەستی بە ژیانی وەرزشی کرد و لەوێ 8 نازناوی ئێریدیڤیزی و سێ جامی ئەوروپا و یەک جامی ئینتەرکیشوەری بەدەستهێنا. لەساڵی 1973 بەبڕیاری گواستنەوەی ڕیکۆردی جیهانی ڕووی لە بارسێلۆنا کرد و لە یەکەم وەرزیدا یارمەتی تیپەکەی دا بۆ بردنەوەی لالیگا، هەروەها وەک باشترین یاریزانی تۆپی پێی ئەوروپا دەستنیشانکرا. دوای وازهێنانی لە یاریکردن لە ساڵی ١٩٨٤، کرۆیف وەک ڕاهێنەری ئەیاکس و دواتر بەرشەلۆنە سەرکەوتنێکی زۆری بەدەستهێنا؛ دوای ماوەی ڕاهێنەرایەتی وەک ڕاوێژکاری کاریگەر بۆ هەردوو یانەکە مایەوە. هەروەها جۆردی کوڕەکەی بە شێوەیەکی پیشەگەرانە یاری تۆپی پێی دەکرد. کرۆیف لەبەرکردنی درێسی ژمارە ١٤ لە ساڵی ١٩٧٠ەوە، (جگە لە بەرشەلۆنە و فاینۆرد کە بە ڕێککەوت ژمارە ٩ و ١٠ی پێدرابوو) کرۆیف ڕەوتێکی لەلایەن یاریزانەکانەوە دانا کە ئەگەر ڕێگەیان پێبدرێت، ژمارەیەکی درێسێک هەڵبژێرن لە دەرەوەی پێکهاتەی سەرەکی ئاسایی یەک بۆ یازدە. لە ساڵی ١٩٩٩، کرۆیف لە هەڵبژاردنێکدا کە لەلایەن فیدراسیۆنی نێودەوڵەتی مێژوو و ئاماری تۆپی پێ ئەنجامدرا، وەک باشترین یاریزانی سەدەی ئەوروپا هەڵبژێردرا، لە ڕاپرسییەکەیاندا لە دوای پێلێ پلەی دووەمی بەدەستهێنا. لە دەنگدانێکدا کە گۆڤاری فەرەنسی فرانس فۆتبۆڵ ڕێکیخستبوو، پلەی سێیەمی بەدەستهێنا و ڕاوێژ بە براوەی پێشووی تۆپی ئاڵتونییان کرد بۆ هەڵبژاردنی باشترین یاریزانی سەدەی تۆپی پێیان. لە ساڵی 1998 لە تیپی جیهانی سەدەی بیستەم، لە ساڵی 2002 لە تیپی خەونەکانی جامی جیهانی فیفا، لە ساڵی 2004 ناوی لە لیستی 100ی فیفای 100 گەورەترین یاریزانە زیندووەکانی جیهاندا بوو. بە یەکێک لە کەسایەتییە کاریگەرەکانی مێژووی تۆپی پێ دادەنرێت، شێوازی یاریکردنی کرۆف و فەلسەفەی تۆپی پێ کاریگەری لەسەر بەڕێوەبەران و یاریزانان بە هەمان شێوە هەبووە. ئەیاکس و بەرشەلۆنە لەو یانانەن کە لەسەر بنەمای شێوازی ڕاهێنەرایەتی کرۆیف ئەکادیمیای لاوانیان پەرەپێداوە. فەلسەفەی ڕاهێنەرایەتی ئەو یارمەتیدەر بوو لە دانانی بناغەکانی بوژانەوەی سەرکەوتنە نێودەوڵەتییەکانی ئەیاکس لە ساڵانی نەوەدەکاندا، سەرکەوتنەکانی تۆپی پێی ئیسپانیا لەسەر هەردوو ئاستی یانەکان و نێودەوڵەتی لە ماوەی ساڵانی ٢٠٠٨ تا ٢٠١٢ وەک بەڵگەیەک بۆ کاریگەرییەکانی کرۆیف لەسەر تۆپی پێی هاوچەرخ ئاماژەی پێکراوە. وە بە وتەی خۆی یۆهان نیسکێنز، "ئەگەر سەیری گەورەترین یاریزانەکانی مێژوو بکەیت، زۆربەیان نەیانتوانیوە ڕاهێنەرایەتی بکەن. ئەگەر سەیری گەورەترین ڕاهێنەرانی مێژوو بکەیت، زۆربەیان یاریزانی گەورە نەبوون. یۆهان کرۆیف هەردووکی کرد - و بە شێوازێکی وەها ورووژێنەر." لە ویکیپیدیا، ئینسایکلۆپیدیای ئازاد.