Youssou N'Dour

دەربارەی ئەکتەر

یوسو ندور (بە ئینگلیزی : Youssou N'Dour ) ناسراوە بە یوسو مادجیگێن ندۆر؛ لەدایکبووی ١ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٩) گۆرانیبێژ، گۆرانیبێژ، مۆسیقاژەن، ئاوازدانەر، ناوبەناو ئەکتەر، بازرگان و سیاسەتمەداری سەنیگالییە. لە ساڵی ٢٠٠٤دا، ڕۆڵینگ ستۆن بە "ڕەنگە بەناوبانگترین گۆرانیبێژی زیندوو" لە سەنیگال و بەشێکی زۆری ئەفریقا وەسفی کردووە و لە ساڵی ٢٠٢٣دا هەمان بڵاوکراوە لە ڕیزبەندی ٦٩ی لیستی ٢٠٠ گۆرانیبێژی گەورەی هەموو کاتەکانیدا داناوە. لە نیسانی ٢٠١٢ تا ئەیلولی ٢٠١٣ وەزیری گەشتوگوزاری سەنیگال بووە. ن'دۆر یارمەتی پەرەپێدانی شێوازێکی مۆسیقای بەناوبانگی سەنیگالی دا کە لەلایەن هەموو سەنیگامبییەکانەوە (لەوانەش وۆڵۆفەکانەوە) بە mbalax ناسراوە، ژانرێک کە سەرچاوەی پیرۆزی لە نەریتی مۆسیقای سێرێر njuup و ڕێوڕەسمەکانی دەستپێکردنی ndut هەیە. ناوبراو بابەتی فیلمە خەڵاتکراوەکانی گەڕانەوە بۆ گۆرێ (٢٠٠٧)ە لە دەرهێنانی پیێر ئیڤ بۆرگیۆ و یوسو ندۆر: ئەوەی خۆشم دەوێت (٢٠٠٨) لە دەرهێنانی ئەلیزابێس چای ڤاسارهێلی، کە لە سەرانسەری جیهاندا بڵاوکرانەوە. لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ن'دۆر لە فیلمی Amazing Grace وەک ئۆلاودا ئێکیانو ڕۆڵی بینی. لە ڕووی نەتەوەییەوە، ن'دۆر سێرەرە، لە باوکێکی سێر و دایکی توکۆلەر لەدایکبووە. بەڵام لە ڕووی کولتوورییەوە، ن’دۆر وۆڵۆفە. لە داکار لەدایک بووە. لە تەمەنی ١٢ ساڵییەوە دەستی بە ئاهەنگ گێڕان کردووە و دواتر بە شێوەیەکی ڕێکوپێک لەگەڵ تیپی ستار کە بەناوبانگترین گروپی داکار بووە لە ماوەی ساڵانی حەفتاکانی سەدەی ڕابردوودا ئاهەنگگێڕان دەکات. سەرەڕای پەیوەندی دایکی ن'دۆر بە کاستی گریۆتی نەریتی، بەڵام لەو نەریتەدا پەروەردە نەبووە، کە لەبری ئەوە لە خوشک و براکەیەوە فێری بووە. هەرچەندە لە ڕووی هێڵی باوکییەوە لە بنەماڵەی بەڕێزی ن'دۆرەوە هاتبوو، بەڵام جیهانبینی دایک و باوکی هانی تێڕوانینێکی مۆدێرن بوو، ئەمەش وایکرد کە بەڕووی دوو کولتووردا کراوە بێت و بەو هۆیەوە ئیلهامبەخش بوو بۆ ناسنامەی ن'دۆر وەک گریۆتێکی مۆدێرن. وەک شاگردێکی مۆرید، تالیبێ لە وۆڵۆف، موسڵمانێکی برایەتی مۆرید، یەکێک لە چوار فەرمانە گەورەکەی سۆفیگەری لە سەنیگامبیا، زۆرجار لایەنەکانی مۆسیقا و سروودەکانی ئیسلامی دەخستە ناو کارەکانییەوە. لە تەمەنی ١٥ ساڵیدا، یوسو ندور پەیوەندی بە کۆمپانیای سوپەر دیامۆنۆوە کرد و لە ساڵی ١٩٧٥ لەگەڵ تیپەکە لە ڕۆژئاوای ئەفریقا گەشتێکی ئەنجامدا. لە ساڵی ١٩٧٦ کاتێک ندۆر تەمەنی ١٦ ساڵ بوو، گرێبەستێکی واژۆ کرد بۆ گۆرانی وتن لەگەڵ تیپی ئەستێرەکانی ئیبرا کاسێ لە یانەی میامی کاسێ لە داکار کە لەوێ دەبێتە هەستیار. لە ساڵی ١٩٧٨دا، ن'دۆر بەدوایدا هات کاتێک چەند ئەندامێکی تیپی ئەستێرەکان ڕۆیشتن بۆ پێکهێنانی ئیتۆیل دی داکار، گرووپێک کە بەشدارییەکی گرنگی لە شێوازی مۆسیقای تازە پەرەسەندوو لە سەنیگالدا کرد بە ناوی mbalaکس کە مۆسیقای نەریتی سەنیگالی خستە ناو ئەو شێوازە لاتینیانەی کە زاڵ بوون بەسەر مۆسیقای باوی سەنیگالدا. هەرچەندە بە خێرایی بوونە یەکێک لە گرووپە بەناوبانگەکانی شارەکە، بەڵام بەهۆی کێشەی ناوخۆییەوە ئەو گرووپە تەمەنی کورت بوو. ئیتۆیل دی داکار دابەش بوو بەسەر دوو گروپدا: ئیتۆیل ٢٠٠٠ و سوپەر ئیتۆیل دی داکار. گروپی دووەم بریتی بوون لە ن'دۆر، گیتارژەن جیمی مبای، بەیسژەن حەبیب فایە و تاما (تەپڵی قسەکردن) ئاسان تیام. کۆمپانیای Super Étoile de Dakar تەنها لە ماوەی چەند مانگێکدا چوار ئەلبوومی لەسەر کاسێت بەرهەمهێنا و لە کۆتاییدا پەرەی سەند و بوو بە تیپی پشتگیری N'Dour. تا ساڵی ١٩٩١ ستۆدیۆی تۆمارکردنی تایبەتی خۆی کردەوە، و تا ساڵی ١٩٩٥ کۆمپانیای تۆمارکردنی تایبەتی خۆی بە ناوی جۆلۆلی کردەوە. ... سەرچاوە: بابەتی "Youssou N'Dour" لە ویکیپیدیا بە زمانی ئینگلیزی، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA 3.0.