Mstislav Rostropovich

دەربارەی ئەکتەر

مستیسلاڤ لیۆپۆڵدۆڤیچ ڕۆسترۆپۆڤیچ (بە ئینگلیزی : Mstislav Leopoldovich Rostropovich ) (٢٧ی ئازاری ١٩٢٧ - ٢٧ی نیسانی ٢٠٠٧) چەلۆژەن و ڕێبەری ڕووسی بووە. لەلایەن زۆر کەسەوە بە گەورەترین چەلۆژەنی سەدەی بیستەم دادەنرێت. جگە لە لێکدانەوە و تەکنیکەکانی، هەم بە ئیلهامبەخشین و هەم بە ڕاسپاردنی بەرهەمی نوێ ناسرابوو، کە زیاتر لە هەر چەلۆژەنێکی پێش یان دواتر ڕێپرتوارەکەی چەلۆی گەورەتر کرد. ئەو ئیلهامبەخش بوو و بۆ یەکەمجار زیاتر لە ١٠٠ پارچە نمایشی کرد، هاوڕێیەتی درێژخایەنی و هاوبەشی هونەری لەگەڵ ئاوازدانەران پێکهێنا لەوانە دیمیتری شۆستاکۆڤیچ، سێرگی پرۆکۆفیڤ، هێنری دوتیلۆ، ویتۆڵد لوتۆسلاڤسکی، ئۆلیڤیێر مێسیاین، لوسیانۆ بێریۆ، کریستۆف پێندێرسکی، ئەلفڕێد شنیتکە، نۆربێرت مۆرێت، ئەندرێاس ماکریس، لیۆنار بێرنشتاین، ئارام خاچاتوریان و بنیامین بریتن. ڕۆسترۆپۆڤیچ لە ئاستی نێودەوڵەتیدا وەک داکۆکیکارێکی سەرسەختی مافەکانی مرۆڤ ناسێندرا، هەروەها خەڵاتی ساڵی ١٩٧٤ی کۆمەڵەی نێودەوڵەتی مافەکانی مرۆڤی پێبەخشرا. هاوسەرگیری لەگەڵ سۆپرانۆ گالینا ڤیشنێڤسکایا کردووە و دوو کچیان بووە بە ناوەکانی ئۆلگا و ئیلێنا ڕۆسترۆپۆڤیچ. مستیسلاڤ ڕۆسترۆپۆڤیچ لە باکو لە ویلایەتی ئازەربایجان لەدایکبووە، لە دایک و باوکێکی کە لە ئۆرنبۆرگەوە کۆچیان کردبوو: لیۆپۆڵد ڤیتۆڵدۆڤیچ ڕۆسترۆپۆڤیچ، چەلۆژەنێکی بەناوبانگ و خوێندکاری پێشووی پابلۆ کاساڵز و سۆفیا نیکۆلاڤنا فیدۆتۆڤا-ڕۆسترۆپۆڤیچ، پیانۆژەنێکی بەتوانا. باوکی مستیسلاڤ (١٨٩٢-١٩٤٢) لە شاری ڤۆرۆنیژ لەدایکبووە، لە دایک و باوکی ناویان ویتۆڵد ڕۆسترۆپۆڤیچ، ئاوازدانەری بە ڕەچەڵەک ئاغای پۆڵەندی و ماتیڵدا ڕۆسترۆپۆڤیچ، لەدایکبووی پولەی بە ڕەچەڵەک بێلاڕووسی. بەشە پۆڵەندییەکەی خێزانەکەی ئاڵای بۆگۆریای هەڵگرتبوو، کە لە کۆشکی خێزانەکەی لە سکۆتنیکی بوو. سۆفیا دایکی مستیسلاڤ کە بە ڕەچەڵەک ڕووسی بوو، کچی مۆسیقاژەنەکان بوو. نادێژدا خوشکە گەورەکەی هاوسەرگیری لەگەڵ سێمیان کۆزۆلوپۆڤ، چەلۆژەن کرد، کە بەم شێوەیە بە هاوسەرگیری مامی ڕۆسترۆپۆڤیچ بوو. ڕۆسترۆپۆڤیچ لە باکۆ گەورە بووە و گەنجی خۆی لەوێ بەسەر بردووە. لە کاتی جەنگی جیهانی دووەمدا خێزانەکەی ڕوویان لە ئۆرنبۆرگ کردەوە و دواتر لە ساڵی ١٩٤٣ بۆ مۆسکۆ. ڕۆسترۆپۆڤیچ لە تەمەنی چوار ساڵیدا لەگەڵ دایکیدا فێری پیانۆ بوو. لە تەمەنی ١٠ ساڵیدا لەگەڵ باوکی دەستی بە گۆرانی چەلۆ کردووە. لە ساڵی ١٩٤٣ لە تەمەنی ١٦ ساڵیدا چووە ناو کۆنسێرڤاتۆری مۆسکۆ، لەوێ لەگەڵ مامی سیمیۆن کۆزۆلۆپۆڤی چەلۆ و پیانۆ و ڕێبەرایەتی و ئاوازدانان لەگەڵ ڤیساریۆن شێبالین خوێندوویەتی. هەروەها مامۆستاکانی بریتی بوون لە دیمیتری شۆستاکۆڤیچ. لە ساڵی ١٩٤٥ وەک چەلۆژەنێک ناوبانگی دەرکرد کاتێک میدالیای زێڕی بەدەستهێنا لە یەکەم پێشبڕکێی یەکێتی سۆڤیەت بۆ مۆسیقاژەنی گەنج. لە ساڵی ١٩٤٨ لە کۆنسێرڤاتۆری دەرچووە، و لە ساڵی ١٩٥٦ بووەتە مامۆستای چەلۆ لەوێ. ڕۆسترۆپۆڤیچ یەکەم کۆنسێرتی چەلۆی لە ساڵی ١٩٤٢ ئەنجامدا، خەڵاتی یەکەمی خەڵاتی جیهانی مۆسیقای پراگ و بوداپێست لە ساڵانی ١٩٤٧ و ١٩٤٩ و ١٩٥٠ بەدەستهێنا، لە ساڵی ١٩٥٠ لە تەمەنی ٢٣ ساڵیدا خەڵاتی ستالینی پێبەخشرا کە ئەوکاتە بە بەرزترین جیاوازی لە یەکێتی سۆڤیەت دادەنرا. لەو کاتەدا ڕۆسترۆپۆڤیچ پێشتر لە وڵاتەکەیدا ناسراو بوو و لەکاتێکدا چالاکانە کاری تاکەکەسی خۆی دەکرد، لە کۆنسێرڤاتۆری لێنینگراد (سانت پترسبۆرگ) و کۆنسێرڤاتۆری مۆسکۆ وانە دەگوتەوە. لە ساڵی ١٩٥٥ لەگەڵ گالینا ڤیشنێڤسکایا هاوسەرگیری کرد کە سۆپرانۆیەکی پێشەنگی شانۆی بۆلشۆی بوو. ... سەرچاوە: بابەتی "Mstislav Rostropovich" لە ویکیپیدیا بە زمانی ئینگلیزی، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA 3.0.