Prince Philip, Duke of Edinburgh

دەربارەی ئەکتەر

لە ویکیپیدیا، ئینسایکلۆپیدیای ئازاد شازادە فیلیپ، دوکی ئەدینبۆرگ (لەدایکبووی شازادە فیلیپی یۆنان و دانیمارک؛ ١٠ی حوزەیرانی ١٩٢١ – ٩ی نیسانی ٢٠٢١) ئەندامی بنەماڵەی شاهانەی بەریتانیا بووە وەک هاوسەری ئەلیزابێسی دووەم. فیلیپ لە بنەماڵەی شاهانەی یۆنانی و دانیمارک لەدایک بووە. لە وڵاتی یۆنان لەدایک بووە، بەڵام خێزانەکەی لە تەمەنی هەژدە مانگیدا لەو وڵاتە دوورخراونەتەوە. دوای ئەوەی لە فەرەنسا و ئەڵمانیا و بەریتانیا خوێندوویەتی، لە ساڵی ١٩٣٩ لە تەمەنی ١٨ ساڵیدا پەیوەندی بە هێزی دەریایی شاهانەی بەریتانیاوە کردووە، لە تەمموزی ساڵی ١٩٣٩ەوە دەستیکردووە بە نامەنووسی لەگەڵ شازادە ئەلیزابێسی تەمەن سێزدە ساڵان کە بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٣٤دا ناسیبووی، لە کاتی جەنگی جیهانی دووەمدا بە جیاوازی لە بەلەمەکانی دەریای ناوەڕاست و زەریای هێمن خزمەت دەکات. دوای جەنگ فیلیپ لەلایەن جۆرج شەشەمەوە مۆڵەتی هاوسەرگیری پێدرا لەگەڵ ئەلیزابێس. پێش ئەوەی لە مانگی تەمموزی ساڵی ١٩٤٧دا بە فەرمی دەستگیراندارییان ڕابگەیەنرێت، وازی لە نازناو و ستایلە یۆنانی و دانیمارکییەکانی هێنا و بوو بە سوژەیەکی سروشتی بەریتانی. لە ٢٠ی تشرینی دووەمی ١٩٤٧ لەگەڵ ئەلیزابێس هاوسەرگیری کردووە، تەنها پێش هاوسەرگیرییەکە، ستایلی بەرزی شاهانەی پێبەخشراوە و لەلایەن شا جۆرج شەشەمەوە دوکی ئەدینبۆرگ و ئیرلی مێریۆنێت و بارۆن گرینویچی دروستکردووە. فیلیپ خزمەتێکی سەربازی چالاکانەی جێهێشت کاتێک ئەلیزابێس بوو بە شاژن لە ساڵی ١٩٥٢، دوای ئەوەی گەیشتە پلەی فەرماندە، و لە ساڵی ١٩٥٧ کرا بە شازادەی بەریتانیا، فیلیپ چوار منداڵی لەگەڵ ئەلیزابێس هەبوو: چارڵز، شازادەی وێڵز؛ ئان، شازادە ڕۆیاڵ؛ شازادە ئەندرۆ، دوکی یۆرک؛ و شازادە ئێدوارد، ئیرلی وێسێکس. ئەو درێژترین هاوسەری پاشایەکی حوکمڕانی بەریتانیا بووە و تەمەنی درێژترین ئەندامی پیاوی بنەماڵەی شاهانەی بەریتانیا بووە. لە ٢ی ئابی ٢٠١٧ لە تەمەنی ٩٦ ساڵیدا لە ئەرکە شاهانەییەکانی خانەنشین بوو، لە ساڵی ١٩٥٢ەوە ٢٢٢١٩ دەستگیرانی تاکەکەسی و ٥٤٩٣ وتارەکانی تەواوکردووە، فیلیپ لە ٩ی نیسانی ٢٠٢١ دوو مانگ پێش لەدایکبوونی ١٠٠ ساڵەی کۆچی دوایی کردووە.