Rabindranath Tagore

دەربارەی ئەکتەر

ڕابیندرانات تاگۆر پۆلیماتێکی بەنگالی بوو — شاعیر، نووسەر، شانۆنامەنووس، ئاوازدانەر، فەیلەسوف، چاکسازیخوازی کۆمەڵایەتی و نیگارکێش. لە کۆتایی سەدەی نۆزدەهەم و سەرەتای سەدەی بیستەمدا ئەدەب و مۆسیقای بەنگالی و هەروەها هونەری هیندی داڕشتەوە. نووسەری کتێبی گیتانجالی (پێشکەشکردنی گۆرانی)، لە ساڵی ١٩١٣ بووە یەکەم کەسی غەیرە ئەوروپی کە خەڵاتی نۆبڵی ئەدەبی بەدەستهێناوە. گۆرانییە شیعرییەکانی تاگۆر وەک ڕۆحی و جیوە سەیر دەکرا؛ بەڵام "نۆسراوەی ڕەسەن و شیعری ئەفسوناوی"ی تاڕادەیەکی زۆر لە دەرەوەی بەنگالدا نادیارە. هەندێک جار بە "باردی بەنگال" ناودەبرێت. تاگۆر لە تەمەنی هەشت ساڵیدا شیعری نووسیوە. لە تەمەنی شانزە ساڵیدا یەکەم شیعری جەوهەری لە ژێر ناوی ساختەی Bhānusiṃha ("شێری خۆر") بڵاوکردەوە. تا ساڵی ١٨٧٧ دەرچووە بۆ یەکەم کورتە چیرۆک و دراما، کە بە ناوی ڕاستەقینەی خۆیەوە بڵاوکرایەوە. وەک مرۆڤدۆست و گشتگیر و ئینتەرناسیۆنالیست و دژە ناسیۆنالیستی سەرسەخت، ڕاجی بەریتانیای ئیدانە کرد و بانگەشە بۆ سەربەخۆیی لە بەریتانیا دەکرد. وەک پێشەنگێکی ڕێنێسانسی بەنگال، کانۆنێکی فراوانی پێشخست کە پێکهاتبوو لە تابلۆ و سکێچ و دودل و سەدان دەق و نزیکەی دوو هەزار گۆرانی؛ هەروەها میراتەکەی لەو دامەزراوەیەی کە دامەزراندوویەتی، زانکۆی ڤیسڤا-باراتی بەردەوامە. تاگۆر هونەری بەنگالی مۆدێرن کرد بە ڕەتکردنەوەی فۆرمەکانی کلاسیکی ڕەق و بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی زمانەوانی. ڕۆمان و چیرۆک و گۆرانی و سەما-دراما و وتارەکانی قسەیان لەسەر بابەتگەلێکی سیاسی و کەسی دەکرد. گیتانجالی (پێشکەشکردنی گۆرانی)، گۆرا (ڕووی دادپەروەر) و غەرە-بەیرێ (ماڵ و جیهان) ناسراوترین بەرهەمەکانین و بەیت و کورتە چیرۆک و ڕۆمانەکانی بەهۆی لیریکیزم، ئاخاوتن، سروشتگەرایی و تێڕامانە ناسروشتییەکانیانەوە ستایشی کران- یان پان کران. ئاوازەکانی لەلایەن دوو نەتەوەوە وەک سروودی نیشتمانی هەڵبژێردران: "جانا گانا مانا"ی هیندستان و "ئامار شۆنار بەنگلا"ی بەنگلادیش. سروودی نیشتمانی سریلانکا ئیلهامێکی لە کارەکانی وەرگرتووە. وەسفکردنی سەرەوە لە وتارەکەی ویکیپیدیایە Rabindranath Tagore، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA، لیستی تەواوی بەشداربووان لە ویکیپیدیا.