Abbas Kiarostami

دەربارەی ئەکتەر

عەباس کیارستمی (بە فارسی: عباس کیارستمی [ʔæbˌbɒːs kijɒːɾostæˈmi] ; ٢٢ی حوزەیرانی ١٩٤٠ – ٤ی تەمموزی ٢٠١٦) دەرهێنەری سینەمایی، سیناریۆنووس، شاعیر، فۆتۆگرافەر و بەرهەمهێنەری فیلمی ئێرانی بووە. کیارۆستامی لە ساڵی ١٩٧٠ەوە سینەماکارێکی چالاک بوو، بەشداری لە بەرهەمهێنانی زیاتر لە چل فیلمدا کردبوو، لەنێویاندا کورتە فیلم و فیلمی دیکۆمێنتاری. کیارۆستامی ستایشی ڕەخنەگرانی بەدەستهێنا بەهۆی دەرهێنانی سێبەری فیلمی کۆکەر (١٩٨٧-١٩٩٤)، نزیک (١٩٩٠)، با هەڵماندەگرێت (١٩٩٩) و تامی گێلاس (١٩٩٧)، کە لەو ساڵەدا لە فێستیڤاڵی فیلمی کان خەڵاتی پاڵم دی ئۆری پێبەخشرا. لە بەرهەمەکانی دواتردا بە ناوەکانی Certified Copy (2010) و Like Someone in Love (2012)، بۆ یەکەمجار لە دەرەوەی ئێران: بە ڕێککەوت لە ئیتاڵیا و ژاپۆن فیلمی گرتووە. فیلمەکانی ماڵی هاوڕێ لە کوێیە؟ (1987) و فیلمی Close-Up و The Wind Will Carry Us لە ڕاپرسییەکی ڕەخنەگران لە ساڵی 2018 لەلایەن BBC Culture ڕیزبەندی 100 باشترین فیلمی بیانی بوون. هەروەها فیلمی Close-Ap لە ڕاپرسییەکی بەناوبانگی دەیە ساڵەی Sight & Sound کە لە ساڵی ٢٠١٢ ئەنجامدرا، وەک یەکێک لە ٥٠ فیلمە گەورەکانی هەموو سەردەمێک دەستنیشانکرا. کیارۆستامی وەک سیناریۆنووس و سەرنووسەری فیلم و دەرهێنەری هونەری و بەرهەمهێنەر بە شێوەیەکی بەرفراوان کاری کردبوو و دیزاینی ناونیشانی کریدت و مادەی بانگەشەی بۆ کردبوو. هەروەها شاعیر و فۆتۆگرافەر و نیگارکێش و وێنەکێش و گرافیک دیزاینەر بووە. ناوبراو بەشێک بوو لە نەوەیەکی سینەماکارانی شەپۆلی نوێی ئێران، بزووتنەوەیەکی سینەمایی فارسی کە لە کۆتایی شەستەکانەوە دەستی پێکرد و جەختی لە بەکارهێنانی دیالۆگی شیعریی و چیرۆکگێڕانی تەمثیلی دەکرد کە مامەڵە لەگەڵ پرسە سیاسی و فەلسەفییەکان دەکات. کیارۆستامی ناوبانگێکی زۆری هەبوو لە بەکارهێنانی پاڵەوانی منداڵان، بۆ فیلمە گێڕانەوەکانی شێوازی بەڵگەنامەیی، بۆ ئەو چیرۆکانەی کە لە گوندەکانی گوندەکاندا ڕوودەدەن و بۆ ئەو گفتوگۆیانەی کە لەناو ئۆتۆمبێلەکاندا دەکرێنەوە، بە بەکارهێنانی کامێرای جێگیرکراو. هەروەها بە بەکارهێنانی شیعری فارسی لە دیالۆگ و ناونیشان و تەوەری فیلمەکانیدا ناسراوە. فیلمەکانی کیارۆستامی پلەیەکی بەرچاو لە ناڕوونی و تێکەڵەیەکی نائاسایی لە سادەیی و ئاڵۆزی و زۆرجار تێکەڵەیەک لە توخمە خەیاڵی و بەڵگەنامەییەکان لەخۆدەگرن. چەمکەکانی گۆڕان و بەردەوامی، جگە لە تەوەری ژیان و مردن، ڕۆڵێکی سەرەکی لە بەرهەمەکانی کیارۆستامیدا دەگێڕن. وەسفکردنی سەرەوە لە وتارەکەی ویکیپیدیایەوە وەرگیراوە عەباس کیارۆستامی، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA، لیستی تەواوی بەشداربووان لە ویکیپیدیا.