Evo Morales

دەربارەی ئەکتەر

خوان ئیڤۆ مۆرالێس ئایما (لەدایکبووی ٢٦ی ئۆکتۆبەری ١٩٥٩)، ناسراو بە ئیڤۆ، ٨٠هەمین سەرۆکی ئێستا و ئێستای بۆلیڤیایە، لە ساڵی ٢٠٠٦ەوە ئەو پۆستەی بەدەستەوەیە، لە ڕووی سیاسییەوە سۆسیالیستییە، سەرۆکایەتییەکەی هەروەها گرنگی بە جێبەجێکردنی سیاسەتی سۆسیالیستی لە وڵاتەکەدا و ناساندنی چاکسازییەکانی زەوی و نیشتمانیکردنی پیشەسازییە سەرەکییە جیاوازەکان و دژایەتیکردنی ئەمریکا و تێوەگلانی کۆمپانیاکان لە وڵاتەکەدا بەخۆیەوە بینیوە سیاسەت. ئیڤۆ لە خێزانێکی چینی کرێکار لە گوندی ئیسالاوی لە کانتۆنی ئۆرینۆکا لەدایکبووە، بە ڕەچەڵەک ئایمارا ڕەسەن-لاتینی ئەمریکییە. سەرەتا بەدواداچوون بۆ کارە دەستییە جۆراوجۆرەکانی وەک مەڕداری لاما، لە کۆتاییدا جێگیر بوو لە چاندنی کۆکا، چالاکانە بەشداری لە بزووتنەوەی کۆکالێرۆدا کرد، کە سەندیکاکانی بەرهەمهێنەرانی کۆکا بوو. مۆرالێس بۆ یەکەمجار لە ١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٥ بە سەرۆکی بۆلیڤیا هەڵبژێردرا و ٥٣.٧%ی دەنگی خەڵک بوو. دوای دوو ساڵ و نیو ئەم زۆرینەیەی بە شێوەیەکی بەرچاو زیاد کرد؛ لە گشتپرسییەکی بانگهێشتکردنەوەدا لە ١٤ی ئابی ٢٠٠٨، زیاتر لە دوو لەسەر سێی دەنگدەران دەنگیان دا بۆ ئەوەی لە پۆستەکەیدا بمێنێتەوە. مۆرالێس جارێکی دیکە لە مانگی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩دا بە ڕێژەی ٦٣% لە هەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتیدا سەرکەوتنی بەدەستهێنا و تا خولی دووەمی سەرۆکایەتییەکەی بەردەوام بوو. مۆرالێس سەرۆکی پارتێکی سیاسییە بە ناوی بزووتنەوەی سۆسیالیزم (Movimiento al Socialismo، بە کورتکراوەی ئیسپانی MAS، بە واتای "زیاتر"). ماس بەشداری لە ناڕەزایەتییە کۆمەڵایەتییەکانی وەک ململانێی گازی و ناڕەزایەتییەکانی کۆچابامبای ساڵی ٢٠٠٠دا هەبووە، لەگەڵ زۆرێک لە گروپەکانی دیکە، کە بەکۆمەڵ بە "بزووتنەوەی کۆمەڵایەتی" لە بۆلیڤیا ناودەبرێن. ئامانجی MAS بەخشینی دەسەڵاتی زیاترە بە خەڵکی ڕەسەنی ئەمریکای لاتین و کۆمەڵگە هەژارەکانی وڵاتەکە لە ڕێگەی چاکسازی لە زەوی و دووبارە دابەشکردنەوەی سامانی غاز. هەروەها مۆرالێس سەرۆکی نازناوی بزووتنەوەی کۆکالێرۆی بۆلیڤیایە – فیدراسیۆنێکی شل لە سەندیکاکانی بەرهەمهێنەرانی کۆکا، کە لە کامپێسینۆکان (کرێکارانی گوندنشین) پێکهاتووە کە بەرەنگاری هەوڵەکانی حکومەتی ئەمریکا دەبنەوە بۆ بنبڕکردنی کۆکا لە پارێزگای چاپەری لە ناوەڕاستی بۆلیڤیا. ڕەخنەگرێکە لە سیاسەتی دەرەوەی ئەمریکا و بەشداریکردنی کۆمپانیا نێودەوڵەتییەکان لە ئەمریکای لاتین، هاوپەیمانێکی پتەوی حکومەتە سۆسیالیستییەکانی هوگۆ چاوێز لە ڤەنزوێلا و فیدڵ کاسترۆ لە کوبا بووە. لە ئۆکتۆبەری ٢٠٠٩ مۆرالێس لەلایەن کۆمەڵەی گشتی نەتەوە یەکگرتووەکانەوە وەک "پاڵەوانی جیهانی دایکی زەوی" دەستنیشانکرا.