Lhakpa Sonam Sherpa

دەربارەی ئەکتەر

شێرپا ناوی سۆنامە، هەروەها ناوی نەتەوەکەیەتی. چونکە شێرپاکان تەنها پۆرتێر نین، ڕێبەر نین وەک زۆرجار باوەڕیان پێدەکرێت. پێش هەموو شتێک یەکێکن لەو ١٠٥ نەتەوەیەی کە لە دامێنی بەرزاییەکانی هیمالایای نیپاڵدا دانیشتوون، لە سەرووی شارۆچکەی لوکلا، دەروازەی ڕێڕەوەکانی ئێڤرێست. هەر لەوێ بوو، لە پانگۆم، کە لە ٢٨٠٠ مەتردا دانیشتبوو، لە خانوویەکی بەرددا لەدایکبوو، سەقفەکەی دار بوو، بەبێ ئاو و کارەبا. لە قوتابخانە، سۆنام شێرپا فێری خوێندنەوە، نووسین، ژماردن و قسەکردنی زمانی نیپاڵی بوو – ئیتر تەنها شێرپا نییە. هیچ شتێک پێشوەختە بۆ پیشە ناوازەکەی دیاری نەکردبوو. لە تەمەنی ١٦ ساڵیدا، دوای مردنی پێشوەختەی باوکی، بە پێ لە پەنگۆم هەڵهات، بە شاردنەوەی لە خێزانەکەی. " پارەم نەبوو. خۆشبەختانە دراوسێیەک یارمەتیم دا. بۆم دەرکەوت، لەو کاتەدا، کە لە شار هەموو شتێک پارەی بۆ دەدرێت! لە سەرەتاوە، لە کاتماندۆ، بە هەڵە لە هەموو شتێک تێدەگات کە دەیبینێت. سەرەتا لە دەزگایەکی گەشتیاری کاردەکات کە لەلایەن خوشکە گەورەکەیەوە دامەزراوە، وانەکانی ئینگلیزی و چێشتلێنان و فەرەنسی وەرگرتووە، لەسەر دوو پێی خۆی وەستاوە، هاتۆتە فەرەنسا، لەوێ کاردەکات، موکلی نوێی لەوێ دۆزیوەتەوە." زۆر بە خێرایی، تامسێرکو، دەزگای گەشتیارییەکەی، زەبری زیاتری بەدەستهێنا، بەهۆی ڕێکخستنی گەشتەکانی بۆ شاخەوانانی پیشەگەر ناوبانگی دەرکرد، بووەتە گرنگترینیان لە نیپاڵ، لە هەمان کاتدا نیگەرانی خۆی بۆ ڕێزگرتن لە دانیشتوانی ناوچەکە و کولتوورەکەیان و ژینگە نیشان دەدات، هەروەها خاوەنی جێگەی نیشتەجێبوون و دوو هێڵی ئاسمانییە، هێڵی ئاسمانی یێتی (16 فڕۆکە) و تارا ئایر (55%ی بازاڕی گەشتە ناوخۆییەکان). ئەم سەرهەڵدانەش سەرەڕای کارەساتەکان بوو. دوای مردنی برا گەورەکەی کە بەفربارین هەڵیگرتبوو، دوای مردنی باوکی، سۆنام ناچار بوو ڕووبەڕووی مردنی هاوسەری یەکەمی ببێتەوە، پاسەنگ لهامو، شێرپانی هاوشێوەی ئەو، کە سێ منداڵی لەگەڵدا بوو. بۆ ئەوەی نیشان بدات کە ژنانی نیپاڵ دەتوانن ناوی خۆیان لە مێژوودا بنووسن و هاوتای پیاو بن، دوای چەندین هەوڵ، لە بەهاری ساڵی ١٩٩٣دا ئێڤرێستی داگیرکردبوو، زریانێک لە ڕێگای گەڕانەوەدا بردی: بەرزکرایەوە بۆ پلەی "ڕووناکی نیپاڵ"، منداڵانیش لە قوتابخانەکاندا چیرۆکەکەی فێردەبن. سەرەتا بەهۆی خەمەوە وێران بوو، سۆنام شێرپا لە کۆتاییدا چاک بووەوە: منداڵەکانی و کارەکەی پێویستیان پێی بوو. پاشان دووبارە هاوسەرگیری لەگەڵ ئانیتا کردەوە، منداڵی چوارەمی بوو. شتێکی باوەڕپێنەکراو لەم سەرکەوتنەی کوڕێکی کۆڵبەری نیپاڵدا هەیە، بەڵام نە بە شێوەیەکی هەڕەمەکییە و نە شایستە. سۆنام بناغەیەکی دروستکرد کە یارمەتی بێوەژنەکانی شێرپاکان دەدات، سندوقی خانەنشینی بۆ پۆرتێرەکان دروستکردووە، نەخۆشخانەیەک لە لوکلا، پاشان جۆرێک لە ئاسایشی کۆمەڵایەتی، ئەو کار بۆ کارەباکردنی گوندی زێدی خۆی دەکات، بۆ دانانی ئاوی ڕژاو... ئەو لە دڵی نیپاڵ کاردەکات کە دەبێت دانوستان لەگەڵ ڕۆیالیستەکان، ماوییەکان، کۆنەپەرستەکان بکەن. هەندێک جار لە ناوەڕاستی سەنگەرێکدا کاردەکات کە لە ماوەی دە ساڵدا دە هەزار کەسی کوشتووە، ساڵانێکە شانەکانی لەگەڵ گەورەکاندا دەشوات: مێسنەر، لافایل، ئێسکۆفیێر، کامێرلاندەر، داچەر، هابێلەر، کالتنبرنەر...