Larisa Shepitko

دەربارەی ئەکتەر

لاریسا ئیفیمۆڤنا شێپیتکۆ (بە ئینگلیزی : Larysa Efimovna Shepitko ) (٦ی ژانویەی ١٩٣٨، ئارتمیڤسک، ئۆکراینی SSR - ٢ی حوزەیرانی ١٩٧٩، کالینین ئۆبلاست) دەرهێنەری فیلمی سۆڤیەتی ئۆکراینی بووە. وەک خوێندکاری ئۆلیکساندەر دۆڤژێنکۆ چووە پەیمانگای سینەماکاری دەوڵەتی سەرتاسەری یەکێتی لە مۆسکۆ. بۆ ماوەی ١٨ مانگ خوێندکاری زانکۆی دۆڤژێنکۆ بووە تا لە ساڵی ١٩٥٦ کۆچی دوایی کردووە، شێپیتکۆ لە ساڵی ١٩٦٣ لە زانکۆی ڤی جی ئای کەی دەرچووە بە فیلمی هیت کە خەڵاتی دبلۆمی وەرگرتووە، کە لە تەمەنی ٢٢ ساڵیدا دروستی کردووە. چیرۆکی کۆمەڵگەیەکی نوێی کشتوکاڵی لە ئاسیای ناوەڕاست لە ناوەڕاستی ساڵانی ١٩٥٠دا دەگێڕێتەوە. فیلمی داهاتووی شێپیتکۆ Wings تایبەتە بە فڕۆکەوانێکی جەنگی ژنە کە زۆر ڕازاوەی جەنگی جیهانی دووەم. ئەو فڕۆکەوانە کە ئێستا بەڕێوەبەری کۆلێژی پیشەییە، پەیوەندی لەگەڵ کچەکەی و نەوەی نوێدا نییە. فیلمەکە لەو کاتەدا مشتومڕێکی بەرچاوی ڕۆژنامەوانی سۆڤیەتی وروژاند، چونکە فیلمەکان بۆ وێناکردنی ململانێی نێوان منداڵان و دایک و باوک نەبوون (ڤرۆنسکایا، ١٩٧٢ ل ٣٩). سێهەمین فیلمی شێپیتکۆ من و تۆ (1971) بوو. ئەمە تاکە فیلمی ئەو بوو لە ڕەنگدا. لە فێستیڤاڵی فیلمی ڤێنیزدا پێشوازییەکی باشی لێکرا، بەڵام لە یەکێتی سۆڤیەتدا ئاشکرای گشتیی دروستی نەبوو. فیلمی The Ascent (1976) دوا فیلمی بوو و ئەو فیلمەی کە زۆرترین سەرنجی لە ڕۆژئاوا بەدەستهێنا. لەو فیلمەدا شێپیتکۆ دەگەڕێتەوە بۆ ئازارەکانی جەنگی جیهانی دووەم و مێژووی تاقیکردنەوە و ناخۆشیەکانی کۆمەڵێک حزبیخواز لە بێلاڕووس لە زستانی تاریکی ساڵی ١٩٤٢دا دەگێڕێتەوە، دوو لەو حزبەخوازانە لەلایەن نازییەکانەوە دەگیرێن و دواتر لەلایەن هاوکارێکی ناوخۆییەوە لێپرسینەوەیان لەگەڵ دەکرێت، کە ئەناتۆلی سۆلۆنیتسین ڕۆڵی تێدا دەگێڕێت، پێش ئەوەی یەکێکیان لەبەردەم خەڵکدا لەسێدارە بدرێت. ئەم وێناکردنی شەهیدبوونی ڕووسەکان زۆر قەرزاری ئایکۆنۆگرافیای مەسیحییە. فیلمی Ascent خەڵاتی ورچی زێڕینی لە بیست و حەوتەمین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی بەرلین لە ساڵی ١٩٧٧ بەدەستهێنا. پەرەسەندنی ناوبانگ و ناوبانگی نێودەوڵەتی شێپیتکۆ بووە هۆی ئەوەی کە لە ساڵی ١٩٧٨ لە بیست و هەشتەمین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی بەرلیندا لە لیژنەی دادوەریدا بەشداری بکات، بەڵام نەیتوانی هیچ فیلمێکی دیکە تەواو بکات. شێپیتکۆ لە ساڵی ١٩٧٩ لەکاتی گەڕان بەدوای شوێنەکاندا بۆ وەرگێڕانی پلان بۆ داڕێژراوی ڕۆمانی ماڵئاوایی لە ماتیۆرا، لە نووسینی ڤالێنتین ڕاسپوتین، بەهۆی ڕووداوێکی هاتوچۆوە لەگەڵ چوار ئەندامی تیمی تەقەکردنەکەیدا گیانی لەدەستدا. ئیلێم کلیمۆڤی هاوسەری کە هاوکات دەرهێنەری فیلمە، کارەکانی بۆ تەواو کردووە.