Taha El-Amiri

دەربارەی ئەکتەر

تەها ئەلعامیری کە ناوی ڕاستەقینەی عەبدەڕەحمانە بێستانجییە، ئەکتەر و دەرهێنەری شانۆی نەتەوەیی جەزائیرە، لە ٢٠ی ئابی ١٩٢٧ لە ناوچەی بەناوبانگی قەسبا، لە بەرزاییەکانی جەزائیر لەدایک بووە. ئەکتەر و چالاکوانێکی پابەند لەناو پارتی گەلی جەزائیر (PPA). فێری دراماتۆرگی بوو، بە ڕێنمایی مەحیەدین بێچتەرزی باوکی دامەزرێنەری شانۆی جەزائیر، شانبەشانی هاوەڵەکەی حەبیب ڕێدە، شەهید مەجید ڕێدە، ئەکتەر کەلتۆم و ئەکتەر حەسەن ئەلحەسەنی. ناوی ساختەی تەها ئەلعامیری، بنەمایەکی هونەری گەڕاندەوە، بەو پێیەی هونەرمەندانی سەرەتایی نازناوەکانیان هەڵدەبژارد. تەها ئەلعامیری لە ساڵی ١٩٤٧ دەستی بە کاری هونەری کردووە و لە ساڵانی دواتردا لە چەندین ڕۆڵی وەک ئۆتێلۆ، سەلاحەدین ئەلئەیوبی، ئێل خالیدون و شانۆگەرییەکانی دیکەدا خۆی جیا دەکاتەوە. ئەو دکتۆر شولی ناسی، لەکاتێکدا تووشی ئازارەکانی سانسۆرکردنی فەرەنسی بوو، لە کاتێکدا کە بێژەکردنی وشەی "ئازادی" هاوواتای قەدەغەکردنی هەر پێشکەشکردنێکی شانۆیی بوو. ئەلعامیری یەکێک بوو لە دامەزرێنەرانی تیپی هونەری ئێف ئێڵ ئێن، سەرەتا پەیوەندی لەگەڵ مستەفا کاتێب دامەزراند، دواتر پەیوەندی بە عەبدولحەلیم ڕەئیس و ئەحمەد وەهبی و حەسەن چافییەوە کرد لە تونس. پێشکەشکردنی شانۆنامەی ئێل خالیدون (ئەبەدیەکان) کە تێیدا بەشداری لە فێس (مەغریب) کردبوو، لە مێژ بوو پارێزگاری فەرەنسی توڕە کردبوو کە هەروەها هەڕەشەی لە تیپی جەزائیر دەکرد، کە جگە لەوەش بەردەوام بوون لە ئاگادارکردنەوەی ڕای گشتی نێودەوڵەتی لەسەر پرسی جەزائیر (پرسی دایک) و گەیاندنی پەیامی شۆڕشی شکۆمەند. دوای سەربەخۆیی، تەها ئەلعامیری پەیوەندی بە شانۆی نیشتمانی جەزائیرەوە کرد، کە لە چەندین شانۆگەریدا ڕۆڵی تێدا گێڕا، پێش ئەوەی خانەنشین بێت بۆ بەشداریکردن لە تیپی شانۆی ئەو ڕادیۆیەی کە لەسەر داوای نووسەر عەبدولحەمید بنهدوگا دامەزراند. ئەم تیپە لە دەرهێنانی حەبیب ڕێدها بووە. تەها ئەلعامیری وەک ئەکتەر و دەرهێنەر و بەڕێوەبەری بەرهەمهێنان بەشداری دەکات، لە هەمان کاتدا بەردەوام دەبێت لە پێشکەشکردنی سێ شانۆگەری لە هەفتەیەکدا (دوو شانۆگەری بە زمانی داریجە، یەکێکیان بە زمانی عەرەبی کلاسیکی)، تا ساڵی ١٩١٣، پێش ئەوەی جارێکی دیکە بگەڕێتەوە شانۆی نیشتمانی جەزائیر وەک دەرهێنەری گشتی، جێگەی مستەفا کاتیب دەگرێتەوە لە ماوەی ساڵانی ١٩٧٢، ١٩٧٣، ١٩٧٤. دواتر دەگوازرێتەوە بۆ تەلەفزیۆنی جەزائیر بۆ ئەوەی دواجار خانەنشین بێت دوای پیشەیەکی هونەری دەوڵەمەند. تەها ئەلعامیری وتی "ڕۆژی لەدایک بوونی خۆمم لەبیر نەبوو، بەڵکو ڕۆژانی پێش و دوای ئەوەم لەبیر بوو، نازانم بۆچی، بەڵام تەنها دوای ڕووداوەکانی ٢٠ی ئابی ١٩٥٦ بوو کە توانیم یادی بکەمەوە، بەپێچەوانەی ویستی خۆمەوە، چونکە پەیوەندی بە قوربانیدانی هاونیشتمانییەکانمەوە هەبوو. تەها ئەلعامیری لەلایەن ڕاگری شانۆی جەزائیر مەحیددینەوە ستایشی لێکرا". باچتەرزی لە بیرەوەرییەکانیدا، سێ کەسەکەی بە ناوەکانی مستەفا کەتەب، عەبدولقادر عەلولا و تەها ئەلعامیری لە یەک ڕەچەڵەکدا پۆلێن کردووە. تەها ئەلعامیری لە ٣ی ئەیلولی ٢٠٢٤ کۆچی دوایی کردووە، لە گۆڕستانی سیدی محمەد لە جەزائیر بە خاک سپێردراوە.