Chris Bonington

دەربارەی ئەکتەر

کریس بۆنینگتۆن، لە ٦ی ئابی ١٩٣٤ لە شاری هامپستیدی لەندەن لەدایک بووە، یەکێکە لە شاخەوانە کاریگەرەکانی سەدەی بیستەمی بەریتانی. لە تەمەنی هەرزەکاریدا سەرکەوتنی دۆزیەوە، لەسەر بەردەکانی وێڵز و سکۆتلەندا فێری پیشەکەی بوو، پێش ئەوەی بە خێرایی ناوبانگی خۆی لە بەرزاییەکانی ئەلب تۆمار بکات. تا کۆتاییەکانی ساڵانی ١٩٥٠ بەشداری لە سەرکەوتنە گەورەکاندا کردبوو، وەک ستوونی بۆناتی لە لێس دروس لە ساڵی ١٩٥٨. خۆی وەک یەکێک لە بەتواناترین ئەندامانی نەوەی شاخەوانانی بەریتانی دامەزراند، شانبەشانی کەسایەتییەکانی وەک دۆن ویلانز، ئیان کلۆف و جۆ براون. ژیانی پیشەیی ئەو بە یەکەم سەرکەوتنە ئایکۆنییەکان دیارە: ستوونی ناوەندی فرێنی لەسەر مۆنت بلانک لە ساڵی ١٩٦١، تاوەری ناوەندی پێین لە پاتاگۆنیا لە ساڵی ١٩٦٣، و پایەی ڕاستی برۆیلارد لە ساڵی ١٩٦٦. لە ساڵانی ١٩٦٠ بەدواوە، هەروەها خۆی لە هیمالایا جیاکردەوە، گەیشتە لوتکەی ئاناپورنا دووەم لە ساڵی ١٩٦٠، پاشان نوپتسێ لە ساڵی ١٩٦١، پێش ئەوەی سەرکردایەتی بکات و بەشداری لە نۆزدە گەشتی هیمالایا بکات، کە چواریان بۆ ئێڤرێست. لە ساڵی ١٩٧٠ سەرکردایەتی ئەو گەشتە بەریتانییەی کرد کە یەکەم سەرکەوتنی بۆ ڕووی باشووری ئاناپورنا بەدەستهێنا، کە یەکێک بوو لە ڕووخسارە گەورەکانی هیمالایا کە لەو کاتەدا هێشتا سەرنەکەوتبوو. دوای پێنج ساڵ، یەکەم سەرکەوتنی ڕووی باشووری ڕۆژئاوای ئێڤرێستی ڕێکخست و سەرکردایەتی کرد، کە گەشتێک بوو لە مێژووی شاخەوانیدا دەچێتە ژوورەوە. بۆنینگتۆن تەنها سەرکەوتنی نەبوو: پلانی داڕشت و ڕێکخست و تیم و ئامانجەکانی داڕشت، بوو بە شارەزایەکی پێشەنگ لە لۆجستی و بەڕێوەبردنی گەشتە گەورەکانی شێوازی گەمارۆدان. هەروەها بە یەکەوە سەرکەوتنی سووکتر و چالاکتر لە شێوازی بەرزاییەکانی بەرزاییەکانی بەرزاییەکانی بەرزاییەکانی بەرزاییەکانی بەرزاییەکانی بەرزاییەکانی بەرزاییەکانی بەرزاییەکانی بەرزاییەکانی بەرزاییەکانی بەرزکردەوە، وەک یەکەم سەرکەوتنی لوتکەی ڕۆژئاوای شیڤلینگ لە هیندستان لە ساڵی ١٩٨٣، کە بە یەکێک لە گەورەترین سەرگەرمیەکانی دەزانێت، کە بەهۆی خۆشییەکی تەواوەتی سەرکەوتنەوە بووە. هەروەها بە درێژایی ژیانی پیشەیی، بۆنینگتۆن ڕووبەڕووی کارەسات بووەوە، چەندین هاوڕێی شاخەوانی لە گەشتەکاندا لەدەستدا، هەروەها کوڕێکی گەنجی لەدەستدا و دواتر هاوسەرەکەی کە زیاتر لە پەنجا ساڵە هاوسەرگیری لەگەڵیدا کردبوو. سەرەڕای ئەم سەختییانە، بە قووڵی پەیوەست بوو بە شاخەکانەوە، کە وەک شوێنێکی جوانی و کێوی و تەحەدا دەیبینی و دوای ماوەیەکی زۆر لە بەناوبانگترین کارە سەرکەوتووەکانی بەردەوام بوو لە سەرکەوتن و گەڕان. لە ساڵی ١٩٨٥ و لە تەمەنی ٥٠ ساڵیدا دواجار گەیشتە لوتکەی ئێڤرێست و بووەتە بەتەمەنترین کەس کە لەو کاتەدا سەرکەوتووانە سەرکەوتبێت. شانبەشانی سەرگەرمیەکانی، کریس بۆنینگتۆن پیشەی خۆی وەک نووسەر و وانەبێژ و فۆتۆگرافەر بەڕێوەدەبات، لە ڕێگەی چەندین کتێب و دەرکەوتنی گشتیەوە خولیای و ئەزموونی خۆی بەیەکەوە دەبەستێتەوە. لە ساڵی ١٩٩٦ کرا بە فەرماندەی ڕێکخراوی ئیمپراتۆریەتی بەریتانیا، ئەمەش وەک ڕێزلێنانێک بۆ کاریگەرییە سەرەکییەکانی لەسەر شاخەوانی و بەشداریکردنی لە کولتوری شاخدا. ئەفسانەیەکی زیندووی ڕاستەقینە، بەرجەستەی نەوەیەکی شاخەوانە کە بۆیان شاخەکان بە یەکجار گۆڕەپانی یاری و شوێنی دەستکەوت و فەزای برایەتییە، سەرەڕای مەترسی و زیانەکان. کریس بۆنینگتۆن لە ساڵی ٢٠١٥ لە خولی بیست و سێیەمی خەڵاتی پیۆلێت دۆر خەڵاتی پیۆلێت دی ئۆری وەرگرت. ئەم جیاکارییە ڕێز لە تەواوی ژیانی پیشەیی و کاریگەرییە سەرەکییەکانی دەگرێتە سەر شاخەوانی جیهانی، ئاهەنگ دەگێڕێت بۆ پیشەیەکی ناوازە کە بە چەندین یەکەم سەرکەوتن لە بەرزاییەکانی ئەلب و هیمالایادا دیاری کراوە.