Brewster Kahle

دەربارەی ئەکتەر

بریوستەر لورتن کاهل، لەدایکبووی شاری نیویۆرک لە ئەمریکا، کتێبخانەی دیجیتاڵی ئەمریکی و ئەندازیاری کۆمپیوتەر و خاوەنکارێکی ئینتەرنێتە، بەناوبانگە بە پێشەنگایەتی ئەرشیفکردنی وێب و دەستڕاگەیشتن بە زانیاری دیجیتاڵی. دامەزرێنەری ئەرشیفی ئینتەرنێتە و هاوبەشی دامەزرێنەری ئەلێکسای ئینتەرنێتە و گەشەپێدەرێکی سەرەکییە لە کۆمپانیای WAIS (Wide Area Information Servers)، لە ساڵی ٢٠٠٤ تا ٢٠٢٤ ١٦ خەڵاتی وەرگرتووە. لە شاری سکارسدەیل لە ویلایەتی نیویۆرک گەورە بووە و کوڕی مارگریت مێری (لورتۆن) و ڕۆبەرت ڤینتۆن کاهلە. کاهل لە قوتابخانەی ئامادەیی سکارسدەیل خوێندوویەتی و بڕوانامەی بەکالۆریۆسی بەدەستهێناوە. لە زانستی کۆمپیوتەر و ئەندازیاری لە زانکۆی MIT لە ساڵی ١٩٨٢، فێری زیرەکی دەستکرد بووە لە ژێر دەستی مارڤین مینسکی و دبلیو دانیال هیلیس. دوای تەواوکردنی خوێندن، لە کۆمپانیای Thinking Machines Corporation وەک ئەندازیاری سەرەکی لە پڕۆژەی Connection Machine کاری کردووە و هاوبەشی پەرەپێدانی WAIS ی کردووە، کە سیستەمێکی گەڕان و وەرگرتنەوەی بەڵگەنامەیەکی زوو دابەشکراوە. لە ساڵی ١٩٩٢دا هاوبەشی دامەزراندنی کۆمپانیای WAIS، Inc. بوو، دواتر لە ساڵی ١٩٩٥ بە کۆمپانیای AOL فرۆشرا، لە ساڵی ١٩٩٦ لەگەڵ بروس گیلیا هاوبەشی دامەزراندنی ئەلێکسا ئینتەرنێتیان کرد کە لەلایەن ئەمازۆنەوە لە ساڵی ١٩٩٩ کڕی، هەر لەو ساڵەدا کاهل ئەرشیفی ئینتەرنێتی دامەزراند کە کتێبخانەیەکی دیجیتاڵی قازانج نەویستە و لە ساڵی ٢٠٠١دا ئامێری Wayback Machine ی کردەوە، کە دەستڕاگەیشتن بە لاپەڕەکانی وێبی ئەرشیفکراوی دابینکرد مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٩٩٦. داکۆکیکارێکی بەهێزی دەستڕاگەیشتن بە زانیاری گشتگیر، دیجیتاڵکردنی کتێبخانەکان و پاراستنی میدیا، کاهل و هاوسەرەکەی ماری ئۆستین دامەزراوەی کاهل/ئۆستین بەڕێوەدەبەن، پشتگیری لە دەستڕاگەیشتنێکی کراوە، نەرمەکاڵا ئازادەکان و پاراستنی درێژخایەنی کتێب و بەڵگەنامەکان لە دامەزراوە کۆنتڕۆڵکراوەکانی کەشوهەوادا دەکەن. ئەندامی ئەکادیمیای نیشتمانی ئەندازیاری و هۆڵی ناوبانگەکانی ئینتەرنێتە و هاوڕێی ئەکادیمیای هونەر و زانستی ئەمریکییە و خاوەنی دکتۆرای فەخرییە لە زانکۆی سیمۆنس. بە درێژایی ژیانی پیشەیی خۆی، کاهل جەختی لە پاراستنی زانیارییە دیجیتاڵییەکان کردووەتەوە بە میتاداتای دروست و دروستکردنی کتێبخانەی دیجیتاڵی بە نرخێکی گونجاو بۆ ئەوەی زانیاری بە شێوەیەکی بەرفراوان دەستبکەوێت. ژیاننامەی بچووکی TMDB لەلایەن: ئەشڤین بۆراد