Rza Takhmasib

دەربارەی ئەکتەر

Rza Abbasgulu oglu Tahmasib (بە ئازەری : Rza Təhmasib ) دەرهێنەر و ئەکتەری فیلمی ئازەربایجانی بوو. تەحماسیب لە بنەماڵەیەکی دەوڵەمەندی بازرگان لە دایکبووی ڕزا تەحماسیبیۆڤ بووە. خوێندنی سەرەتایی لە قوتابخانەی مەکتاب-ی تەربییە لە نەخچیڤان وەرگرتووە و لەوێ فێری زمانەکانی ڕووسی و فارسی و عەرەبی بووە. لە قوتابخانەیەکی سێ ساڵەی ڕووسی لە شارەکەی خۆی درێژە بە خوێندن دەدات. حەز و ئارەزووی بۆ شانۆ لەلایەن ئەکتەری ناودار حوسێن عەرەبلینسکیەوە بانگەوازی بۆ کرا کە لە ساڵی ١٩٠٧ لەگەڵ تیپەکەیدا گەشتێکی نەخچیڤانیان دەکرد، لە ساڵی ١٩١٠ بەرەو تیفلیس بەڕێکەوت و لەوێ لە قوتابخانەیەکی بازرگانی خوێندوویەتی و پەیوەندی بە یانەیەکی ئەکتەرە ئاماتۆرەکانەوە کردووە لە بازاڕی شەیتان. بەردەوام لە نێوان نەخچیڤان و تیفلیس و ئێریڤاندا گەشت دەکات، زۆرجار بەشداری لە هەردوو چالاکیی شانۆی ئاماتۆر و پیشەیی لە هەر سێ شارەکەدا دەکات. لە ساڵی ١٩١٨ تەحماسیب بۆ چوونە ناو پرۆگرامی خوێندنی ڕۆژهەڵات لە زانکۆی دەوڵەتی ئازەربایجان ڕووی لە باکۆ کرد. هەر لەو ساڵەدا هاوسەرگیری کرد و کوڕێکی بوو (کە هەر زوو بەهۆی خنکان لە ڕووباری ڤۆڵگادا گیانی لەدەستدا)، بەڵام هاوسەرگیرییەکە زۆری نەخایاند. تەحماسیب لە کۆتا ساڵی خوێندنی زانکۆدا گۆڕی بۆ پرۆگرامی پەروەردە. لە ساڵی ١٩٣٣ لەلایەن سێرگی ئایزنشتاینەوە بانگهێشتی مۆسکۆ کرا بۆ ئەوەی بڕوانامەی دەرهێنانی فیلم لە پەیمانگای جیراسیمۆڤ بۆ سینەماکاری وەربگرێت و بانگهێشتنامەکەی قبوڵ کرد، چونکە بە درێژایی ساڵانی ١٩٢٠ بەشداری لە شانۆدا کردووە. لە ساڵی ١٩٣٤ لەگەڵ مامۆستایەکی بێوەژنی سەرەتایی هاوسەرگیری دەکات و سێ منداڵی دیکەی دەبێت. لە ساڵی ١٩٤٣ تەحماسیب دەرهێنەری فیلمی سەبووحی (١٩٤٣) بوو، کە ڕێزلێنانێکە بۆ نووسەر و فەیلەسوف میرزا فەتالی ئاخوندۆڤ. هەرچەندە شاکارە بەناوبانگەکەی تەحماسیب بە کۆمیدیای مۆسیقی "کۆڵبەری قوماش" (1945) دادەنرێت، کە وەرگێڕانی شاشەی ئۆپێرێتای ئوزەیر هاجیبییۆڤ بووە بە هەمان ناو، کە لە ساڵی 1913 ئاوازی بۆ دانراوە. فیلمەکە نەک تەنها لە ئازەربایجان، بەڵکو لە سەرانسەری یەکێتی سۆڤیەت سەرکەوتوو بووە. بەهۆی دەرهێنانی فیلمی کۆڵبەری قوماش، تەحماسیب لە ساڵی ١٩٤٦ خەڵاتی ستالین وەرگرت، لە ساڵی ١٩٤٧ تەحماسیب بڕوانامەی دکتۆرای بەدەستهێنا. بڕوانامەی بەدەستهێناوە و لە پەیمانگای شانۆی ئازەربایجان وانەبێژ بووە. هەروەها شانۆنامە و بابەتەکانی لێکۆڵینەوەی پەیوەست بە شانۆ لە زمانی ڕووسییەوە بۆ ئازەری وەرگێڕاوە. فیلمەکانی تری بریتین لە فیلمی (ڕووناکی باکو) (١٩٥٠) کە خودی تەحماسیب ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕاوە، گۆرانییەک بەم شێوەیە دروست دەبێت (١٩٥٩) و ئایا مرۆڤ دەتوانێت لێی خۆش بێت؟ (١٩٦٠).