Hubert H. Humphrey

دەربارەی ئەکتەر

هوبێرت هۆراتیۆ هامفری جونیۆر (٢٧ی ئایاری ١٩١١ – ١٣ی ژانویەی ١٩٧٨) دەرمانساز و سیاسەتمەداری ئەمریکی بوو کە لە ساڵی ١٩٦٥ تا ١٩٦٩ وەک جێگری ٣٨ی سەرۆکی ئەمریکا کاری کردووە، دووجار لە ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا کاری کردووە، لە ساڵی ١٩٤٩ تا ١٩٦٤ و لە ١٩٧١ تا ١٩٧١ نوێنەرایەتی ویلایەتی مینیسوتای کردووە 1978. وەک سیناتۆرێک سەرکردەیەکی سەرەکی لیبرالیزمی مۆدێرن بووە لە ئەمریکا. وەک جێگری سەرۆک لیندۆن بی جۆنسۆن پشتگیری لە جەنگی مشتومڕاوی ڤێتنام دەکرد. پارتی دیموکراتیک کە بە توندی دابەش بوو، لە هەڵبژاردنی سەرۆکایەتی ساڵی ١٩٦٨دا کاندیدی کرد، کە بە کاندیدی کۆمارییەکان ڕیچارد نیکسۆن دۆڕا. هامفری لە شاری واڵاس لە ویلایەتی داکۆتای باشوور لەدایکبووە و لە زانکۆی مینیسوتا خوێندوویەتی. لە ساڵی ١٩٤٣ بووەتە مامۆستای زانستە سیاسییەکان لە کۆلێژی ماکالێستەر و هەڵمەتێکی شکستخواردووی بۆ سەرۆکی شارەوانی مینیاپۆلیس بەڕێوەبردووە. یارمەتی دامەزراندنی پارتی دیموکراتی-جوتیار-کرێکاری مینیسوتا (DFL)ی داوە لە ساڵی ١٩٤٤؛ ساڵی دواتر بە سەرۆکی شارەوانی مینیاپۆلیس هەڵبژێردرا، تا ساڵی ١٩٤٨ کاری کردووە و لە ساڵی ١٩٤٧دا هاوبەشی دامەزرێنەری گروپی دژە کۆمۆنیستی لیبڕاڵی ئەمریکییەکان بۆ کردەوەی دیموکراتیک بووە. لە ساڵی ١٩٤٨دا بۆ ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا هەڵبژێردرا و بە سەرکەوتوویی بانگەشە بۆ خستنەڕووی پێشنیارێک بۆ کۆتاییهێنان بە جیاکاری ڕەگەزی لە پلاتفۆرمی حزبەکانی کۆنفرانسی نیشتمانی دیموکراتەکان لە ساڵی ١٩٤٨دا کرد. هامفری لە ساڵی ١٩٤٩ تا ١٩٦٤ سێ خول لە ئەنجومەنی پیران کاری کردووە، هەروەها لە چوار ساڵی کۆتایی دەسەڵاتیدا قامچیی زۆرینەی ئەنجومەنی پیران بووە. لەم ماوەیەدا نووسەری سەرەکی یاسای مافە مەدەنییەکانی ساڵی ١٩٦٤ بووە و یەکەم دەستپێشخەری بۆ دروستکردنی فەیلەقی ئاشتی ناساندووە و سەرۆکایەتی لیژنەی هەڵبژێردراوی داماڵینی چەک بووە. لە ساڵانی ١٩٥٢ و ١٩٦٠دا داوای کاندیدکردنی پارتەکەی کرد بۆ سەرۆکایەتی ئەمریکا، بەڵام دوای ئەوەی لیندۆن بی جۆنسۆن پەیوەندی بە پۆستی سەرۆکایەتی ئەمریکاوە کرد، هامفری وەک هاوڕێی کاندیدکردنی هەڵبژارد و بلیتی دیموکراتەکان لە هەڵبژاردنەکانی ساڵی ١٩٦٤دا سەرکەوتنێکی گەورەی بەدەستهێنا. لە مانگی ئازاری ساڵی ١٩٦٨ جۆنسۆن ڕاگەیاندنی سەرسوڕهێنەری خۆی کرد کە داوای دووبارە هەڵبژاردنەوە ناکات و هامفری هەڵمەتی هەڵبژاردنەکانی بۆ پۆستی سەرۆکایەتی دەستپێکرد. وەفادار بوو بۆ سیاسەتەکانی ئیدارەی جۆنسۆن سەبارەت بە جەنگی ڤێتنام، دژایەتی لەلایەن زۆرێک لە ناو پارتەکەی خۆیەوە وەرگرت و خۆی لە هەڵبژاردنە سەرەتاییەکان بەدوور گرت بۆ ئەوەی سەرنجی لەسەر بەدەستهێنانی نوێنەرانی دەوڵەتانی ناسەرەتایی لە کۆنفرانسی نیشتمانی دیموکراتەکاندا بێت. ستراتیژی نوێنەرایەتییەکەی سەرکەوتوو بوو لە بەدەستهێنانی کاندیدکردنەکە و سیناتۆر ئێدمۆند موسکی وەک هاوڕێی کاندیدکردنی هەڵبژارد. لە هەڵبژاردنە گشتییەکاندا نزیک بوو لە هاوتاکردنی ژمارەی نیکسۆن لە دەنگە جەماوەرییەکان بەڵام دەنگی هەڵبژاردنەکانی بە جیاوازییەکی زۆر دۆڕاند. دوای شکستەکە گەڕایەوە بۆ ئەنجومەنی پیران و لە ساڵی ١٩٧١ تا کۆچی دوایی لە ساڵی ١٩٧٨ بەشداری کرد، لە هەڵبژاردنە سەرەتاییەکانی دیموکراتەکان لە ساڵی ١٩٧٢دا جارێکی دیکە خۆی کاندید کردەوە بەڵام بە جۆرج مەکگۆڤەرن دۆڕا و ڕەتیکردەوە ببێتە هاوڕێی کاندیدکردنی مەکگۆڤەرن. لە ساڵی ١٩٧٧ تا ١٩٧٨ وەک جێگری سەرۆکی کاتی ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا کاری کردووە. لە ویکیپیدیا، ئینسایکلۆپیدیای ئازاد