Wynton Marsalis

دەربارەی ئەکتەر

وینتۆن لیرسۆن مارسالیس لەدایکبووی ١٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٦١، شمشاڵژەن و ئاوازدانەر و ڕاهێنەری مۆسیقای ئەمریکییە، لە ئێستادا بەڕێوەبەری هونەری جاز لە سەنتەری لینکۆڵنە. چالاک بووە لە بەرەوپێشبردنی مۆسیقای کلاسیک و جاز، زۆرجار بۆ بینەرانی گەنج. مارسالیس خاوەنی نۆ خەڵاتی گرامی بووە، و ئۆراتۆریۆمەکەی بەناوی خوێن لە مەیدانەکاندا یەکەم پێکهاتەی جاز بوو کە خەڵاتی پولیتزەری مۆسیقای بەدەستهێنا. مارسالیس تاکە مۆسیقاژەنە کە لە هەمان ساڵدا خەڵاتی گرامی لە هەردوو بەشی جاز و کلاسیکدا بەدەستهێنابێت. مارسالیس لە 18ی تشرینی یەکەمی ساڵی 1961 لە شاری نیو ئۆرلینز لە ویلایەتی لویزیانا لەدایکبووە و لە گەڕەکی کێنەر گەورە بووە. دووەمی شەش کوڕە کە لە دایکی دۆلۆریس فێردیناند مارسالیس و ئێلیس مارسالیس جونیۆر پیانۆژەن و مامۆستای مۆسیقایە. ناوی لە پیانۆژەنی جاز وینتۆن کێلی ناونراوە. برانفۆرد مارسالیس برا گەورەکەیەتی و جەیسۆن مارسالیس و دێلفێیۆ مارسالیس بچووکترن. هەرسێکیان مۆسیقاژەنی جازن. لەکاتێکدا لەگەڵ شمشاڵژەنەکان ئەل هیرت و مایڵز دەیڤس و کلارک تێری لەسەر مێزێک دانیشتبوون، باوکی بە گاڵتەجاڕیەوە پێشنیاری کرد کە ڕەنگە بە هەمان شێوە شمشاڵێک بۆ وینتۆنیش بەدەستبهێنێت. هیرت خۆبەخشانە یەکێکیان پێدەبەخشێت، بۆیە لە تەمەنی شەش ساڵیدا مارسالیس یەکەم شمشاڵەکەی وەرگرت. هەرچەندە لە تەمەنی شەش ساڵیدا خاوەنی شمشاڵ بووە، بەڵام تا تەمەنی 12 ساڵی زۆر مەشقی نەکردووە، لە قوتابخانەی ئامادەیی بنیامین فرانکلین و سەنتەری هونەرە داهێنەرەکانی نیو ئۆرلینز خوێندوویەتی. لە قوتابخانە مۆسیقای کلاسیک و لە ماڵەوە جاز لە لای باوکی خوێندووە. لە تیپی فەنک و تیپێکی مارشینگ بە سەرۆکایەتی دانی بارکەر یاری دەکرد. وەک تاکە مۆسیقاژەنی ڕەشپێست لە ئۆرکێسترای مەدەنی نیو ئۆرلینز بە ئاشکرا بە شمشاڵ گۆرانیی پێشکەش کرد. دوای ئەوەی لە تەمەنی چواردە ساڵیدا پێشبڕکێیەکی مۆسیقای بردەوە، کۆنسێرتۆی شمشاڵەکەی جۆزێف هایدن لەگەڵ فیلارمۆنیکی نیو ئۆرلینز پێشکەش کرد. دوای دوو ساڵ کۆنسێرتۆی ژمارە ٢ی براندنبێرگ لە فیلمی F Major لەلایەن باخەوە پێشکەش کرد. لە تەمەنی حەڤدە ساڵیدا، یەکێک بوو لە گەنجترین مۆسیقاژەنەکان کە لە سەنتەری مۆسیقای تانگڵوود وەرگیرا. مارسالیس تەنها داواکاری پێشکەش کرد بۆ دوو کۆلێژی مۆسیقا، قوتابخانەی جولییارد و زانکۆی باکووری ڕۆژئاوا. لە هەردوو قوتابخانەکە وەرگیرا و خوێندنی لە قوتابخانەی یەکەمدا هەڵبژارد. لە ساڵی ١٩٧٩ ڕووی لە شاری نیویۆرک کردووە بۆ ئەوەی بچێتە قوتابخانەی جولییارد بۆ بەدەستهێنانی بەکالۆریۆس لە مۆسیقا لە شمشاڵژەن، لە ساڵی ١٩٨١ بەبێ بەدەستهێنانی بڕوانامە جێی هێشتووە. بەنیازی ئەوە بوو کە کاری هونەری لە بواری مۆسیقای کلاسیکدا بکات. لە ساڵی ١٩٨٠ وەک ئەندامی تیپی ئارت بلایکی گەشتێکی ئەوروپای کرد و بووە ئەندامی گروپی The Jazz Messengers و تا ساڵی ١٩٨٢ لەگەڵ بلاکی مایەوە، بیروڕای خۆی سەبارەت بە ژیانی هونەری خۆی گۆڕی و ڕووی لە جاز کرد. ئاماژەی بەوەشکردووە، ساڵانێک یاریکردن لەگەڵ بلاکی کاریگەری لەسەر بڕیارەکەی هەبووە. بۆ یەکەمجار لەگەڵ بلاکی تۆماری کرد و دوای ساڵێک لەگەڵ هێربی هانکۆک چووە گەشتێکەوە. دوای واژۆکردنی گرێبەست لەگەڵ کۆمپانیای کۆڵۆمبیا، یەکەم ئەلبوومی تاکە کەسی تۆمارکرد. لە ساڵی ١٩٨٢ لەگەڵ براکەی برانفۆرد مارسالیس، کێنی کیرکلاند، چارنێت مۆفێت و جێف "تاین" واتس پێنج کۆمەڵەیەکیان دامەزراند. کاتێک برانفۆرد و کێنی کیرکلاند دوای سێ ساڵ ڕۆشتن بۆ تۆمارکردن و گەشتکردن لەگەڵ ستنگ، مارسالیس کوارتێتێکی پێکهێنا، ئەمجارەیان لەگەڵ مارکوس ڕۆبەرتس بە پیانۆ و ڕۆبەرت هێرس بە دابل بەس و واتس بە تەپڵ. دوای ماوەیەک گرووپەکە فراوانتر بوو و وێسێل ئەندەرسۆن، ویکلیف گۆردۆن، ئێریک ڕید، هێرلین ڕایلی، ڕێجیناڵد ڤیل و تۆد ویلیامز لەخۆگرت. ... سەرچاوە: بابەتی "Wynton Marsalis" لە ویکیپیدیا بە زمانی ئینگلیزی، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA.