Elvis Presley

دەربارەی ئەکتەر

ئێلڤیس ئارۆن پرێسلی (بە ئینگلیزی : Elvis Aaron Presley ) (٨ی ژانویەی ١٩٣٥ - ١٦ی ئابی ١٩٧٧)، یان بە سادەیی ئێلڤیس، بازرگان و خاوەنکار و گۆرانیبێژ و ئەکتەری ئەمریکی بووە. ناوی لێنراوە "پاشا ڕۆک و ڕۆڵ"، وەک یەکێک لە کەسایەتییە ڕۆشنبیرییە گرنگەکانی سەدەی بیستەم دادەنرێت. لێکدانەوە وزەبەخشەکانی بۆ گۆرانییەکان و شێوازی نمایشکردنی وروژێنەری سێکسی، لەگەڵ تێکەڵەیەکی تاکەکەسی بەهێزی کاریگەرییەکان لە سەرانسەری هێڵەکانی ڕەنگدا لە سەردەمێکی گۆڕانکاری لە پەیوەندییە ڕەگەزییەکاندا، بووە هۆی ئەوەی هەم سەرکەوتنی گەورە و هەم مشتومڕی سەرەتایی هەبێت. پرێسلی لە شاری توپێلۆ لە ویلایەتی میسیسیپی لەدایکبووە و کاتێک تەمەنی ١٣ ساڵ بووە لەگەڵ خێزانەکەی گواستراوەتەوە بۆ شاری مەمفیس لە ویلایەتی تێنسی. کاری مۆسیقای لە ساڵی ١٩٥٤ لەوێ دەستی پێکرد، لەگەڵ بەرهەمهێنەر سام فیلیپس لە کۆمپانیای سەن ڕیکۆردز تۆماری کرد، کە دەیویست دەنگی مۆسیقای ئەوروپی-ئەمریکی بگەیەنێتە بینەرێکی فراوانتر. پرێسلی، بە گیتاری ئاکۆستیکی ڕیتم، و یاوەری گیتارژەنی سەرەکی سکۆتی مۆر و بەیسژەن بیل بلاک، پێشەنگی ڕۆکابیلی بوو، کە تێکەڵەیەکی ئاپتێمپۆ بوو، کە بەهۆی باکبیتەوە بوو لە مۆسیقای وڵات و ڕیتم و بلوز. لە ساڵی ١٩٥٥، تەپڵ لێدەر دی.ج.فۆنتانا پەیوەندی کرد بۆ تەواوکردنی پێکهاتەی کوارتێتی کلاسیکی پرێسلی و RCA Victor گرێبەستەکەی بەدەستهێنا لە گرێبەستێکدا کە لەلایەن کۆلۆنێل تۆم پارکەرەوە ڕێکخرابوو، کە زیاتر لە دوو دەیە بەڕێوەبەری دەکرد. یەکەم گۆرانی پرێسلی لە RCA Victor بە ناوی "Heartbreak Hotel" لە مانگی یەکی ساڵی ١٩٥٦ بڵاوکرایەوە و بوو بە ژمارە یەک لە ئەمریکا. لە ماوەی ساڵێکدا کۆمپانیای RCA دە ملیۆن گۆرانی تاکەکانی پرێسلی دەفرۆشێت. بە زنجیرەیەک دەرکەوتنی سەرکەوتووی تەلەفزیۆنی تۆڕەکان و تۆمارە سەرەکییەکانی چارتەکان، پرێسلی بووە کەسایەتی سەرەکی دەنگی تازە بەناوبانگی ڕۆک و ڕۆڵ، هەرچەندە شێوازی نمایشکردنی و بەرزکردنەوەی دەنگە پەراوێزخراوەکەی ئەوکات بووە هۆی ئەوەی کە بە شێوەیەکی بەرفراوان بە هەڕەشەیەک بۆ سەر خۆشگوزەرانی ئەخلاقی گەنجانی ئەوروپی-ئەمریکی هەژمار بکرێت. لە تشرینی دووەمی ساڵی ١٩٥٦ پرێسلی یەکەم فیلمی خۆی لە فیلمی Love Me Tender ئەنجامدا. پرێسلی لە ساڵی ١٩٥٨ وەرگیرا بۆ خزمەتکردنی سەربازی، دوای دوو ساڵ بە هەندێک لە سەرکەوتووترین کارەکانی لە ڕووی بازرگانییەوە دەستی بە کاری تۆمارکردنی کردەوە. بەڵام کەم کۆنسێرتێکی ئەنجامدا و بە ڕێنمایی پارکەر، بەشێکی زۆری ساڵانی شەستەکانی بۆ دروستکردنی فیلمی هۆلیوود و ئەلبوومی دەنگی تەرخان کرد، زۆربەیان گاڵتەیان بە ڕەخنەگران کرد. هەندێک لە فیلمە بەناوبانگەکانی بریتین لە فیلمی Jailhouse Rock (1957)، Blue Hawaii (1961) و Viva Las Vegas (1964). لە ساڵی ١٩٦٨، دوای پشوویەکی حەوت ساڵ لە نمایشە ڕاستەوخۆکان، گەڕایەوە سەر شانۆ لە فیلمی تایبەتی گەڕانەوەی تەلەفزیۆنی بەناوبانگی ئێلڤیس، کە بووە هۆی درێژکردنەوەی شوێنی نیشتەجێبوونی کۆنسێرتەکانی لاس ڤێگاس و زنجیرەیەک گەشتی قازانجێکی زۆر. لە ساڵی ١٩٧٣ پرێسلی یەکەم کۆنسێرتی هونەرمەندێکی تاکە کەسی ئەنجامدا کە لە سەرانسەری جیهان پەخشکرا، ئالۆها لە هاواییەوە. ساڵانێک لە بەکارهێنانی دەرمانی بە ڕەچەتە و خووی خواردنی ناتەندروست تەندروستی بە توندی خستە مەترسییەوە و لە ساڵی ١٩٧٧ لە تەمەنی ٤٢ ساڵیدا لە ئیستێتەکەی لە گرەیسلاند لەناکاو کۆچی دوایی کرد.