Helen Keller

دەربارەی ئەکتەر

هێلین ئادەمز کیلەر (بە ئینگلیزی : Helen Adams Keller ) (بە ئینگلیزی : Helen Adams Keller ) (٢٧ی حوزەیرانی ١٨٨٠ - ١ی حوزەیرانی ١٩٦٨) نووسەری ئەمریکی، داکۆکیکاری مافی کەمئەندامان، چالاکوانی سیاسی و وانەبێژ بووە. لە ویلایەتی ئەلابامای ڕۆژئاوای ویلایەتی ئەلاباما لەدایکبووە، دوای تووشبوون بە نەخۆشییەکە لە تەمەنی ١٩ مانگیدا بینایی و بیستنی لەدەستداوە. پاشان بە پلەی یەکەم بە بەکارهێنانی هێماکانی ماڵەوە پەیوەندییان کردووە تا تەمەنی حەوت ساڵی، کاتێک یەکەم مامۆستا و هاوڕێی تەواوی ژیانی ئان سولیڤانی ناسی. سولیڤان فێری زمانی کێلەری کردووە، لەوانەش خوێندنەوە و نووسین. دوای خوێندن لە هەردوو قوتابخانەی پسپۆڕ و سەرەکی، کیلەر لە کۆلێژی ڕادکلیف لە زانکۆی هارڤارد خوێندوویەتی و بووە یەکەم کەسی کەڕ کوێر لە ئەمریکا کە بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە هونەردا بەدەستهێناوە. ئەو کچە وەک یەکێک لە ١٠٠ گرنگترین کەسی سەدەی بیستەمی گۆڤاری تایم دەستنیشانکرا. کیلەر لە ساڵی ١٩٢٤ تا ساڵی ١٩٦٨ لە دامەزراوەی ئەمریکی بۆ نابینایان (AFB) کاری کردووە، لەم ماوەیەدا گەشتێکی بۆ ئەمریکا کردووە و گەشتێکی بۆ ٣٥ وڵاتی جیهان کردووە و داکۆکی لە ئەو کەسانە کردووە کە بینینیان لەدەستداوە. هەروەها کێلەر نووسەرێکی بەرهەمدار بووە، ١٤ کتێب و سەدان وتار و وتار لەسەر بابەتەکان لە ئاژەڵەوە تا مەهاتما گاندی نووسیوە. کیلەر بانگەشەی بۆ خاوەن پێداویستییە تایبەتەکان و مافی دەنگدانی ژنان و مافی کرێکاران و ئاشتی جیهانی کرد. لە ساڵی ١٩٠٩ پەیوەندی بە پارتی سۆسیالیستی ئەمریکاوە دەکات. ئەندامی دامەزرێنەری یەکێتی ئازادییە مەدەنییەکانی ئەمریکا بووە. ژیاننامەی کێلەر بە ناوی چیرۆکی ژیانم (١٩٠٣)، پەروەردە و ژیانی لەگەڵ سولیڤان بانگەشەی بۆ کرد. وەک شانۆنامەیەک لەلایەن ویلیام گیبسۆنەوە وەرگیراوە و ئەمەش وەک فیلمێک لە ژێر هەمان ناونیشانی کاری موعجیزە وەرگیراوە. شوێنی لەدایکبوونی وەک شوێنێکی مێژوویی نیشتمانی دیاری کراوە و پارێزراوە. لە ساڵی ١٩٥٤ەوە وەک مۆزەخانەی خانووبەرە بەڕێوەدەبرێت و سپۆنسەری ساڵانەی "ڕۆژی هێلین کێلەر" دەکات. کیلەر لە ساڵی ١٩٧١ ناوی هاتە ناو هۆڵی ناوبانگەکانی ژنانی ئەلاباما، یەکێک بوو لەو دوانزە کەسەی کە یەکەمجار لە ٨ی حوزەیرانی ٢٠١٥دا بەشداری هۆڵی ناوبانگەکانی نووسەرانی ئەلاباما کرا.