Jean Sibelius

دەربارەی ئەکتەر

ژان سیبێلیۆس ئاوازدانەر و کەمانچەژەنێکی فینلەندی بوو لە سەردەمی کۆتایی ڕۆمانتیک و سەرەتای مۆدێرن. ئەو بە شێوەیەکی بەرفراوان وەک گەورەترین ئاوازدانەری وڵاتەکەی ناسراوە و لە ڕێگەی مۆسیقاکەیەوە زۆرجار شانازیی بەوە دەکرێت کە یارمەتی فینلەندای داوە بۆ پەرەپێدانی ناسنامەیەکی نەتەوەیی لە ماوەی خەباتی سەربەخۆیی لە ڕووسیا. ناوەکی کارەکانی کۆمەڵە حەوت سەمفۆنیاکەیەتی کە وەک بەرهەمە سەرەکییەکانی دیکەی بە شێوەیەکی ڕێکوپێک لە وڵاتەکەی خۆی و لە ئاستی نێودەوڵەتیدا پێشکەش دەکرێن و تۆمار دەکرێن. ئاوازەکانی دیکەی ناسراوی بریتین لە فینلاندیا، سویتی کارێلیا، تریستی ڤاڵسێ، کۆنسێرتۆی کەمانچە، سەمفۆنیای کۆڕاڵ کولەرڤۆ و قووی توۆنێلا (لە سویتی لێمینکاینێنەوە). بەرهەمەکانی دیکە بریتین لە پارچە ئیلهامبەخشەکان لە سروشت، ئەفسانەی باکوور و داستانی نیشتمانی فینلەندی، کالێڤالا، زیاتر لە سەد گۆرانی بۆ دەنگ و پیانۆ، مۆسیقای ڕووداوی بۆ چەندین شانۆنامە، ئۆپێرا Jungfrun i tornet (کچەکە لە تاوەرەکەدا)، مۆسیقای ژوور، مۆسیقای پیانۆ، مۆسیقای ڕێوڕەسمی ماسۆنی و ٢١ بڵاوکراوەی مۆسیقای کۆڕاڵ. سیبێلیۆس تا ناوەڕاستی بیستەکانی سەدەی ڕابردوو بە شێوەیەکی بەرهەمدار ئاوازەکانی دانا، بەڵام دوای تەواوکردنی سەمفۆنیای حەوتەمی خۆی (١٩٢٤)، مۆسیقای ڕووداوی بۆ تەمپێست (١٩٢٦) و شیعری تۆن تاپیۆلا (١٩٢٦)، لە سی ساڵی کۆتاییدا وازی لە بەرهەمهێنانی بەرهەمە سەرەکییەکان هێنا، دابەزینێکی سەرسوڕهێنەر و سەرلێشێواو کە بە شێوەیەکی باو بە "بێدەنگی یرڤێنپا" ناودەبرێت، شوێنی ئەو ماڵەوە. هەرچەندە بەناوبانگە کە وازی لە ئاوازدانان هێناوە، بەڵام هەوڵیداوە بەردەوام بێت لە نووسین، لەنێویاندا هەوڵە لەباربردنەکانی بۆ سەمفۆنیای هەشتەم. لە ژیانی دواتردا مۆسیقای ماسۆنی نووسی و دەستکاری هەندێک بەرهەمی پێشووی کردۆتەوە لە هەمان کاتدا حەزێکی چالاک بەڵام هەمیشە لەبار نەبوو بۆ پێشکەوتنە نوێیەکانی مۆسیقا.