Just Fontaine

دەربارەی ئەکتەر

جەست لویس فۆنتێن لەدایکبووی ١٨ی ئابی ١٩٣٣، یاریزانێکی پێشووی تۆپی پێی پیشەگەری فەرەنسییە و لە دایکبووی مەغریبەیە. هێرشبەرێکی بەتوانایە، بە تۆمارکردنی زۆرترین گۆڵ لە یەک چاپی مۆندیالی فیفادا ناسراوە، لە ساڵی ١٩٥٨ لە شەش یاریدا سێزدە گۆڵی تۆمارکردووە، لە ساڵی ٢٠٠٤ پێلێ لە ئاهەنگێکی خەڵاتکردنی فیفادا وەک یەکێک لە ١٢٥ گەورەترین یاریزانی زیندوو ناوی بردووە. فۆنتێن لە شاری مەراکش لەدایکبووە لە باوکێکی فەرەنسی و دایکی ئیسپانی، ڕووی لە کازابلانکا کردووە و لەوێ لە قوتابخانەی لیسێ لیاوتێی خوێندوویەتی. فۆنتێن کاری ئاماتۆری خۆی لە یانەی یو ئێس ئێم کازابلانکا دەستپێکرد و لە ساڵی ١٩٥٠ تا ١٩٥٣ یاری کرد، نایس لە ساڵی ١٩٥٣ وەریگرت، دواتر لە سێ وەرزدا ٤٤ گۆڵی بۆ یانەکە تۆمارکرد. لە ساڵی ١٩٥٦ ڕووی لە یاریگای ڕیمس کرد و لەوێ لەگەڵ ڕیمۆند کۆپا لە وەرزی ١٩٥٩-١٩٦٠ یەکگرت. فۆنتاین لە ماوەی شەش وەرزدا 121 گۆڵی لە یاریگای دی ڕێم تۆمارکرد. بە گشتی فۆنتێن لە ٢٠٠ یاریدا ١٦٥ گۆڵی لە خولی فەرەنسا تۆمارکرد، دووجاریش پاڵەوانێتیەکەی بەدەستهێنا؛ لە ساڵانی ١٩٥٨ و ١٩٦٠. هەروەها بەشداری لەو تیپەدا کرد کە گەیشتە یاری کۆتایی جامی ئەوروپا لە وەرزی ١٩٥٨-١٩٥٩ بەرامبەر ڕیال مەدرید، گۆڵکاری ئەو وەرزە بوو بە تۆمارکردنی دە گۆڵ. فۆنتێن بە پۆشینی کراسە شینەکەی فەرەنسا، ژمارەیەکی پێوانەیی سەرنجڕاکێشتری هەیە. لە یەکەم یاریدا لە ١٧ی کانوونی دووەمی ١٩٥٣، فۆنتێن هاتریکێکی تۆمارکرد کاتێک فەرەنسا بە ئەنجامی ٨-٠ لە لۆکسمبۆرگی بردەوە. لە ماوەی حەوت ساڵدا لە 21 یاریدا 30 گۆڵی تۆمارکرد. بەڵام بە باشترین شێوە بەهۆی ئاستە بەرزەکەیەوە لە مۆندیالی ١٩٥٨ لەبیر دەکرێت، کە تەنها لە شەش یاریدا ١٣ گۆڵی تۆمارکرد – کارەساتێک کە بریتی بوو لە خستنەڕووی چوار پاڵەوانی بەرگریکاری ئەڵمانیای ڕۆژئاوا. هەروەها زۆرترین ژمارەی گۆڵ بوو کە یاریزانێک لە یەک پاڵەوانێتی مۆندیالدا تۆماری کردبێت – ژمارەیەکی پێوانەیی کە ئەمڕۆ هەیە. ئەم ژمارەیە پێڵاوی زێڕینی بۆ مسۆگەر کرد. تا ساڵی 2022 لەگەڵ لیۆنێل مێسی یەکسانە وەک چوارەم گۆڵکاری مێژووی جامی جیهانی فیفا، هەریەک لە سێ گۆڵکارەکەی لە پێشە - گێرد مۆلەر بە 14 گۆڵ و ڕۆناڵدۆ بە 15 گۆڵ و میرۆسلاڤ کلۆس بە 16 گۆڵ - لانیکەم لە دوو پاڵەوانێتیدا یارییان کردووە. فۆنتەین دوایین یاری خۆی لە مانگی تەمموزی ساڵی ١٩٦٢ ئەنجامدا، بەهۆی دووبارەبوونەوەی پێکانەکەیەوە ناچار بوو زوو واز لە یاریکردن بهێنێت (28 ساڵ و ١١ مانگ). لە ساڵی 1967 بۆ ماوەیەکی کورت بەڕێوەبەری هەڵبژاردەی فەرەنسا بوو، بەڵام دوای تەنها دوو یاری دۆستانە جێگەی گۆڕیەوە، کە بە دۆڕان کۆتایی هات. وەک ڕاهێنەری مەغریب، سەرکردایەتی شێرەکانی ئەتڵەسی کرد بۆ پلەی سێیەم لە جامی نەتەوەکانی ئەفریقای ساڵی ١٩٨٠، سەرپەرشتی سەرهەڵدانی یاریزانانی وەک بادۆ زەکی، محەمەد تیمۆمی و عەزیز بۆدەربالا کرد. مەغریب گەیشتە قۆناغی کۆتایی پاڵاوتنەکانی مۆندیالی 1982 بەڵام لەلایەن کامیرۆنەوە شکستی هێنا. فۆنتێن لە مانگی ئازاری ٢٠٠٤ لەلایەن پێلێیەوە وەک یەکێک لە ١٢٥ یاریزانە زیندووەکانی تۆپی پێ دەستنیشانکرا، لە مانگی نۆڤەمبەری ٢٠٠٣ لەلایەن یەکێتی تۆپی پێی فەرەنساوە وەک باشترین یاریزانی فەرەنسی لە ٥٠ ساڵی ڕابردوودا هەڵبژێردرا. لەگەڵ یوجین ن جۆ لیا یەکێتی نیشتمانی یاریزانانی پیشەگەری تۆپی پێی لە ساڵی ١٩٦١ دامەزراند، ڕەخنەی لە ئاستی هەڵبژاردەی فەرەنسا گرت لە مۆندیالی ٢٠١٠ لە ئەفریقای باشوور، بەتایبەتی لەسەر یاریکردنی ناڕوونی هێرشبەرەکان. فەرەنسا دوای قۆناغی کۆمەڵەکان لە یاریگاکان دوورکەوتەوە، بە یەکسانبوون بەرامبەر ئۆرۆگوای و دۆڕان بە مەکسیک و باشووری ئەفریقا. سەرچاوە: بابەتی "Just Fontaine" لە ویکیپیدیا بە زمانی ئینگلیزی، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA 3.0.