Phurba Tashi Sherpa

دەربارەی ئەکتەر

فوربا تاشی شێرپا مێندێوا (فूر وایە सी शेर्पा) شاخەوانێکی شێرپای نیپاڵییە و بە سەرکەوتنە زۆرەکانی بۆ لوتکە سەرەکییەکانی هیمالایا ناسراوە. لەوانە ٢١ سەرکەوتن بۆ چیای ئێڤرێست، شەش سەرکەوتن لەسەر چۆ ئۆیو، هەشت سەرکەوتن لەسەر ماناسلو و هەریەکەیان یەکێک لەسەر شیشاپانگما و لۆتسێ. فوربا تاشی لە شاری خومجونگ لە نیپاڵ لەدایکبووە و ١٠ کیلۆمەتر لە کەمپی بنکەی ئێڤرێستەوە دوورە. لە خێزانێکی شاخەواندا گەورە بووە، سەیری باوک و مامەکانی دەکرد کە لەگەڵ شاخەوانە نێودەوڵەتییەکان بۆ گەشتەکانی شاخەوانی دەڕۆن. یەکەم لوتکەی سەرکەوتووی کە هەشت هەزار بوو لە ساڵی ١٩٩٨دا چۆ ئۆیۆ بوو، ساڵی دواتر لە تەمەنی ٢٨ ساڵیدا تاشی بۆ یەکەمجار لوتکەی چیای ئێڤرێست بوو. لە ساڵی ٢٠٠٠ لەگەڵ مارکۆ سیفریدیدا بوو بۆ سەرەوەی چۆ ئۆیو بۆ یەکەم دابەزینی بەفر لەسەر ئەو شاخە. ئەو دووانە بوونە هاوڕێ، دواتر تاشی سەردانی سیفریدی کرد لە شامۆنیکس پێش ئەوەی یاوەری بکات بۆ هەردوو سەرکەوتنە سەرکەوتووەکەی لە ئێڤرێست. دوای نزیکەی ١٣ کاتژمێر سەرکەوتنیان لەسەر دووەم لوتکەی ئێڤرێست، لە ٨ی ئەیلوولی ٢٠٠٢، فوربا هانی سیفریدی دا کە واز لە هەوڵەکانی بهێنێت بۆ ئەوەی یەکەم کەس بێت کە بەفر ببڕێت لە کەشتیی هۆرنباین کولۆر. سیفریدی ڕەتیکردەوە، و لە کۆتاییدا لەسەر شاخەکە ون بوو. لە ساڵانی ٢٠٠٦-٢٠٠٧ تاشی لە زنجیرەی کەناڵی دیسکۆڤەری ئێڤرێست: لە دەرەوەی سنوورەکە بەشداری کرد. لە ١١ ئەڵقەدا دەرکەوتووە، زیاتر لە هەموو کەسێک لە زنجیرەکەدا ئەڵقە دەردەکەوێت. لە وەرزی یەکەمی زنجیرەی کەناڵی دیسکۆڤەری (٢٠٠٦)دا، نیشاندرا کە مارک ئینگلیسی دوو بڕبڕەی پشتی بە بەشێک لە دابەزینی خوارەوە لەسەر پشتی هەڵگرتووە. لە ساڵی ٢٠٠٧ لەو یەک وەرزەدا سێ جار گەیشتە لوتکە. لەو ساڵەدا، لە ئەنجامی هاندانی سەرۆکی گەشتەکە ڕوسیل بریس، تاشی ڕازی بوو لەگەڵ دەیڤید تایت بێت لە ئەرکەکەیدا بۆ تەواوکردنی یەکەم دوو پەڕینەوەی ئێڤرێست، سەرکەوتن بەسەر ڕێگای باکوور بۆ لوتکە، دابەزین لە لای باشوور، بۆ ماوەی سێ ڕۆژ پشوودان و پاشان دووبارەکردنەوەی گەشتەکەی بە پێچەوانەوە. بەڵام کاتێک لە کەمپی بنەڕەتی لە لای باشووری شاخەکە بوو، تایت بڕیاریدا لە ڕێڕەوی گەڕانەوە کڕنۆش بکێشێتە دەرەوە. تایت ئاماژەی بەوەشکردووە، بڕیارەکەی لەژێر کاریگەری ئەو باوەڕەدا بووە کە فوربا تاشی شاخەوانێکی زۆر باڵاتر بووە و ئەگەر بەردەوام بووایە، ڕێگەی پێدەدا هەموو شکۆمەندییەکەی پێبدات. تایت بۆ جاری سێیەم لە مانگی ئایاری ٢٠٠٩ لوتکەی ئێڤرێست بوو، دیسانەوە تاشی یاوەری کرد (١٥ەمین لوتکەی). فوربا تاشی ٢١ەمین لوتکەی چیای ئێڤرێست لە مانگی ئایاری ٢٠١٣ تەواو کرد لەکاتێکدا کاردەکات بۆ ئەزموونی شاخی کیشان ڕای، کە هاوتایە لەگەڵ ئەو ژمارە پێوانەییەی کە ئەوکات لەلایەن ئاپا شێرپاوە بوو. ئەو ژمارە پێوانەییە لە ساڵی ٢٠١٨ لەلایەن کامی ڕیتا شێرپا شکێندرا.