Eduardo De Filippo

دەربارەی ئەکتەر

ئێدواردۆ دی فیلیپۆ (بە ئینگلیزی : Eduardo De Filippo ، ناپۆلی، ٢٤ی ئایاری ١٩٠٠ - ڕۆما، ٣١ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٤)، شانۆنامەنووس، ئەکتەر، دەرهێنەر، سیناریۆنووس و شاعیری ئیتاڵی بووە. بە یەکێک لە گرنگترین نووسەرانی شانۆیی ئیتاڵی سەدەی بیستەم دادەنرێت، نووسەری چەندین بەرهەمی شانۆیی بووە کە خۆی نمایشی کردوون و لێکیانداوە و دواتر لەلایەن کەسانی دیکەوە لە دەرەوەی وڵاتیش وەریگێڕاوە و نمایشیان کردووە. نووسەرێکی بەتوانا، هەروەها لە سینەمادا کاری کردووە بە هەمان ئەو ڕۆڵانەی کە لە چالاکیی شانۆدا ڕووماڵیان کردووە. بەهۆی شایستەیی هونەری و بەشدارییەکانی لە کولتووردا، لە ساڵی ١٩٨١ لەلایەن سەرۆکی کۆمار ساندرۆ پێرتینی وەک سیناتۆر بۆ هەتاهەتایی دەستنیشانکرا و لە ساڵی ١٩٧٧ لە زانکۆی بیرمینگهام و لە ساڵی ١٩٨٠ لە زانکۆی ڕۆما لا "ساپیێنزا" دوو بڕوانامەی فەخری لە ئەدەبیاتدا پێبەخشرا. هەروەها پێشنیارکرا بۆ خەڵاتی نۆبڵی ئەدەب [٢]. ئێدواردۆ تا ئێستاش ماوە، لەگەڵ لویجی پیراندێلۆ و داریۆ فۆ و کارلۆ گۆڵدۆنی، یەکێکە لە نووسەرانی شانۆی ئیتاڵی کە زۆرترین پێزانینیان هەبووە و نوێنەرایەتی زۆری کردووە لە دەرەوەی وڵات لە ٢٤ی ئایاری ١٩٠٠ لە شاری ناپۆلی لەدایکبووە. کوڕی سروشتی ئەکتەر و شانۆنامەنووس ئێدواردۆ سکارپێتا و جلسازکاری شانۆ لویزا دی فیلیپۆ، ئێدواردۆ و براکانی وەک منداڵ لەلایەن شانۆکارەکانیانەوە ناسێندرابوون دایکێک کە ناوی بنەماڵەی دی فیلیپۆیان وەرگرتووە. ئێدواردۆ سکارپێتا، لە ١٦ی ئازاری ١٨٧٦ لەگەڵ ڕۆزا دی فیلیپۆ هاوسەرگیری کردووە، کە سێ منداڵی لەگەڵدا بووە (دۆمێنیکۆ، ماریا و ڤینسێنزۆ)، پەیوەندییەکی دەرەوەی هاوسەرگیری لەگەڵ نەوەکەی لویزا دی فیلیپۆ (کچی لوکا، برای ڕۆزا دی فیلیپۆ) هەبووە کە تیتینا و ئێدواردۆ و پێپینۆ لێیەوە لەدایک بوون.