Tom Waits

دەربارەی ئەکتەر

تۆماس ئالان وایتس لە ٧ی کانوونی دووەمی ١٩٤٩ لە دایکبووە، مۆسیقاژەن، ئاوازدانەر، گۆرانیبێژ و ئەکتەری ئەمریکییە. زۆرجار تێکستەکانی لەسەر ژێر سکی کۆمەڵگا جەخت دەکەنەوە و بە دەنگە قووڵ و قەراغییە هێما بازرگانییەکەیەوە دەگەیەنرێن. لە ساڵانی حەفتاکانی سەدەی ڕابردوودا بە پلەی یەکەم لە بواری جازدا کاری کردووە، بەڵام لە ساڵانی هەشتاکانی سەدەی ڕابردووەوە مۆسیقای کاریگەری زیاتری لە ژانرەکانی بلوز، ڕۆک، ڤۆدڤیل و ئەزموونی ڕەنگدانەوەی هەبووە. وایتس لە خێزانێکی چینی ناوەند لە شاری ویتێر لە ویلایەتی کالیفۆرنیا لەدایک بووە و گەورە بووە. بە ئیلهام وەرگرتن لە کارەکانی بۆب دیلان و نەوەی بیت، لە کوڕێکی گەنجەوە دەستی بە گۆرانی وتن کرد لە بازنەی مۆسیقای فۆلکلۆری سان دیێگۆ. لە ساڵی ١٩٧٢دا ڕووی لە شاری لۆس ئەنجلۆس کردووە و لەوێ وەک گۆرانیبێژ کاری کردووە پێش ئەوەی گرێبەستی تۆمارکردنی گۆرانی لەگەڵ کۆمپانیای ئاسیلام ڕیکۆردز واژۆ بکات. یەکەم ئەلبوومەکانی بریتی بوون لە ئەلبوومەکانی Closing Time (١٩٧٣) و دڵی شەوی شەممە (١٩٧٤) کە ئاڕاستەی جاز بوون، کە ڕەنگدانەوەی حەزی لیریکی ئەو بوو بۆ ژیانی شەوانە و هەژاری و تاوانکاری. چەندین جار گەشتێکی بۆ ئەمریکا و ئەوروپا و ژاپۆن کردووە و بە فیلمەکانی گۆڕانکاری بچووک (١٩٧٦)، ڤالانتاینی شین (١٩٧٨) و هێرشی دڵ و ڤاین (١٩٨٠) ناسنامەی ڕەخنەگران و سەرکەوتنی بازرگانی زیاتری بەدەستهێناوە. بەرهەمی دەنگی فیلمی فرانسیس فۆرد کۆپۆلا (یەک لە دڵەوە) (١٩٨١)، دواتر بەشداری لە چەندین فیلمی کۆپۆلادا کرد. لە ساڵی ١٩٨٠ وەیتس هاوسەرگیری لەگەڵ کاثلین برینان کرد و لە بەڕێوەبەر و کۆمپانیای تۆمارکردنی گۆرانی جیابووەوە و ڕووی لە شاری نیویۆرک کرد. بە هاندانی برێنان و هاوکاری زۆرجار، بەدوای جوانیناسییەکی مۆسیقی تاقیکاری و ئیکلێکتی زیاتردا گەڕا کە کاریگەری کارەکانی هاری پارچ و کاپتن بیفهارتی لەسەر بوو. ئەمەش لە زنجیرەیەک ئەلبوومدا ڕەنگدانەوەی هەبوو کە لەلایەن کۆمپانیای ئایلەند ڕیکۆردزەوە بڵاوکراونەتەوە، لەوانە Swordfishtrombones (1983)، Rain Dogs (1985) و Franks Wild Years (1987). بەردەوام بوو لە دەرکەوتنی لە فیلمەکاندا، بەتایبەتی ڕۆڵی سەرەکی لە فیلمی داون بای لاو (1986)ی جیم جارموشدا بینی، هەروەها دەرکەوتنی شانۆی هەبوو. لەگەڵ دەرهێنەری شانۆ ڕۆبەرت ویلسۆن، بەرهەمهێنانی میوزیکاڵەکانی The Black Rider (1990) و Alice (1992) کە بۆ یەکەمجار لە هامبۆرگ نمایشکرا. لە ساڵانی نەوەدەکاندا گەڕایەوە کالیفۆرنیا، ئەلبوومەکانی Bone Machine (1992)، The Black Rider (1993) و Mule Variations (1999) بووە هۆی ئەوەی ڕەخنەگران زیاتر ستایشی بکەن و چەندین خەڵاتی گرامییان بەدەستهێنا. لە کۆتاییەکانی نەوەدەکاندا گۆڕی بۆ کۆمپانیای تۆمارکردنی گۆرانی ANTI- کە فیلمی Blood Money (2002) و Alice (2002) و Real Gone (2004) و Bad as Me (2011)ی بڵاوکردەوە. سەرەڕای نەبوونی سەرکەوتنی بازرگانی سەرەکی، وایتس کاریگەری لەسەر زۆرێک لە مۆسیقاژەنان هەبووە و شوێنکەوتوویەکی کولتی نێودەوڵەتی بەدەستهێناوە و چەندین ژیاننامەی لەسەر نووسراوە. لە ساڵی ٢٠١٥ لە بەرنامەی "١٠٠ گەورەترین گۆرانیبێژی هەموو کات"ی ڕۆڵنگ ستۆن پلەی ٥٥ی بەدەستهێنا. لە ساڵی ٢٠١١ ناوی هاتە ناو هۆڵی ناوبانگەکانی ڕۆک و ڕۆڵ.