Riz Ortolani

دەربارەی ئەکتەر

ڕیزیێرۆ "ریز" ئۆرتۆلانی (بە ئینگلیزی : Riziero "Riz" Ortolani (بە ئینگلیزی : Riziero "Riz" Ortolani (بە ئینگلیزی : Riziero "Riz" Ortolani (٢٥ی ئازاری ١٩٢٦ - ٢٣ی ژانویەی ٢٠١٤) ئاوازدانەری سینەمایی ئیتاڵی بووە. ئۆرتۆلانی زیاتر لە ٣٠٠ فیلمی بەدەستهێناوە کە زۆربەیان لە چوارچێوەی ژانرەکانی ئیتاڵی مۆندۆ، جیالۆ و سپاگێتی وێستەرن کاریان کردووە. هەروەها ئۆرتۆلانی چەندین فیلمی هۆلیوودی تۆمارکردووە و هەندێک لە ئاوازەکانی لە فیلمەکانی وەک Drive و Django Unchained بەکارهێنراوەتەوە. بەناوبانگترین ئاوازەکەی ئۆرتۆلانی بریتییە لە مۆری کە بۆ فیلمی بەناوبانگی مۆندۆ کەین نووسیویەتی. خەڵاتی گرامی لە ساڵی ١٩٦٤ بۆ باشترین تەوەرەی ئامێری بەدەستهێنا و لە ٣٦ەمین خەڵاتی ئۆسکاردا پاڵێوراو بوو بۆ خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین گۆرانی ڕەسەن. دواتر گۆرانییەکە لەلایەن فرانک سیناترا، کای وایندینگ، ئەندی ویلیامز، ڕۆی ئۆربیسۆن و چەندانی ترەوە کۆڤەر کرا. ئۆرتۆلانی لە ٢٥ی ئازاری ١٩٢٦ لە شاری پێسارۆی ئیتاڵیا لەدایک بووە. لە شەش منداڵدا بچووکترین منداڵ بوو. باوکی ئۆرتۆلانی کە کارمەندی پۆستە و لە تەمەنی ٤ ساڵیدا کەمانچەیەکی بە کوڕەکەی بەخشی، دواتر ئۆرتۆلانی دوای برینداربوونی ئەژنۆی لە ڕووداوێکی ئۆتۆمبێلدا گۆڕی بۆ فلوت. لە کۆنسێرڤاتۆریۆ ستاتالێ دی میوزیکای "جیۆچینۆ ڕۆسینی" لە شارەکەی خۆی لە پێسارۆ خوێندوویەتی پێش ئەوەی لە ساڵی ١٩٤٨ بچێتە ڕۆما و کار لەگەڵ ئۆرکێسترای RAI بدۆزێتەوە. هەرچەندە ڕێکوپێکی ڕوون نییە، بەڵام پێدەچێت وەک مۆسیقژەنێک لە ئۆرکێسترای هێزی ئاسمانی ئیتاڵیاشدا کاری کردبێت و ئەنسەمبڵێکی جازی پێکهێنابێت و وەک مۆسیقاژەنی جاز لە هۆلیوود هاتبێتە ئەمریکا، هەموو ئەمانە پێش ئەوەی یەکەم فیلمی تۆمار بکات. ئۆرتۆلانی لە ساڵی ١٩٥٦ لەگەڵ کاتینا ڕانیێری هاوسەرگیری کردووە. لە سەرەتای پەنجاکانی سەدەی ڕابردوودا ئۆرتۆلانی دامەزرێنەر و ئەندامی تیپێکی ناسراوی جاز لە ئیتاڵیا بووە. یەکێک لە نمرەکانی سەرەتای فیلمەکانی بۆ فیلمی ساختەی بەڵگەنامەیی پاولۆ کاڤارا و گوالتیێرۆ جاکۆپێتی بوو لە ساڵی ١٩٦٢ مۆندۆ کەین، کە گۆرانییە سەرەکییەکەی مۆر خەڵاتی گرامی بەدەستهێنا و هەروەها پاڵێوراو بوو بۆ خەڵاتی ئۆسکار وەک باشترین گۆرانی. سەرکەوتنی تراکی دەنگی مۆندۆ کەین وایکرد ئۆرتۆلانی لە ئینگلتەرا و ئەمریکا فیلمەکانی وەک ڕۆڵز ڕۆیس زەرد (١٩٦٤)، سیخوڕ بە لووتێکی سارد (١٩٦٦)، گەورەترین باندڵی هەموویان (١٩٦٨) و بوۆنا سێرا، خاتوو کامپبێل (١٩٦٨) تۆمار بکات. هەروەها فیلمی The Valachi Papers لە ساڵی ١٩٧٢ی تۆمارکردووە کە لە دەرهێنانی تێرێنس یۆنگ بووە و چارڵز برۆنسۆن ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕاوە. ئۆرتۆلانی هەموو یان بەشێک لە زیاتر لە ٢٠٠ فیلمی تۆمارکردووە، لەوانە فیلمە ڕۆژئاواییەکانی ئەڵمانی وەکو فیلمی Old Shatterhand (١٩٦٤) و زنجیرەیەکی درێژ لە فیلمی gialos ی ئیتاڵی، فیلمی Spaghetti Westerns، فیلمی Eurospy، فیلمی Exploitation و فیلمی مۆندۆ. لەوانە ئیل سۆرپاسۆ (١٩٦٢)، قەڵای خوێن (١٩٦٤)، ئەفریقا ئادیۆ (١٩٦٦)، ڕۆژی توڕەیی (١٩٦٧)، ئەنزیۆ (١٩٦٨)، پشوودانی مەکێنزی (١٩٧٠)، پارتی ڕاوکردن (١٩٧١)، هۆکارێک بۆ ژیان، هۆکارێک بۆ مردن (١٩٧٢)، حەوت ئۆرکیدی پەڵەی خوێن (١٩٧٢)، زە... پێنجەم موسکێتەر (١٩٧٩)، لە دۆزەخەوە بۆ سەرکەوتن (١٩٧٩)، فیلمی مشتومڕاوی ڕوگێرۆ دیۆداتۆ فیلمەکانی هۆلۆکۆستی مرۆڤخۆر (١٩٨٠) و ماڵ لە لێواری پارک (١٩٨٠) و زنجیرەی یەکەمی فیلمی لا پیۆڤرا (١٩٨٤). لە ساڵانی دواتردا چەندین فیلمی بۆ دەرهێنەری ئیتاڵی پوپی ئاڤاتی تۆمارکرد. مۆسیقای ئەو لە تراکەکانی دەنگی فیلمەکانی Grand Theft Auto: London 1969 (1999)، Kill Bill: Volume 1 (2003)، Kill Bill: Volume 2 (2004)، Drive (2011) و Django Unchained (2012) بەکارهێنرا. لە ساڵی ٢٠١٣ خەڵاتی دەستکەوتی تەمەنی لە ئەکادیمیای جیهانی دەنگی پێبەخشرا. ئۆرتۆلانی لە ٢٣ی ژانویەی ٢٠١٤ لە تەمەنی ٨٧ ساڵیدا لە شاری ڕۆما کۆچی دوایی کردووە. سەرچاوە: بابەتی "ریز ئۆرتۆلانی" لە ویکیپیدیا بە زمانی ئینگلیزی، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA 3.0.