Boualem Titiche

دەربارەی ئەکتەر

بوالم تیتیچە (بوعلام تيتيشي)، ناوی ڕاستەقینەی بوعالەم مەنسوری، لە ٢٧ی نیسانی ١٩٠٨ لە قەسبەی جەزائیر لە جەزائیر لەدایک بووە و لە ١ی کانوونی دووەمی ١٩٨٩ لە جەزائیر کۆچی دوایی کردووە، مۆسیقاژەنی غایتای جەزائیرییە. بە وەستای ژانری زەرنادجی دادەنرێت. بوالێم لە تەمەنی گەنجیەوە لە ساڵی ١٩٠٨ لە شاری ئەلبیار (جەزائیر) لەدایک بووە، لەگەڵ حەدج ئەحمەدی باوکی بە زەرب (tbilette) یاوەری بووە. حەدج ئەحمەد کە خۆی وەستای زۆرنادجی بوو، خۆشەویستی ئەم مۆسیقایە، توندی لە لێکدانەوەدا، ئەو گرنگییەی کە بە جلوبەرگ دەدرێت، بەڵام ناوی ساختەی “تیتیچە”ی بە کوڕەکەی وەسیەت کرد. بوالمن تیتیچە کە ناوی ڕاستەقینەی بوالێم مەنسورییە، بەناوبانگترین ئامێرژەنی زۆرنادجیا بووە، کە شێوازێکی مۆسیقایە کە لە سەردەمی عوسمانییەکانەوە بۆی ماوەتەوە. ئەو لە زۆرنەیە، یان غەیتە، ئەم مستەفا سکاندرانییە لەسەر پیانۆ، عەبدولغانی بەلکەید-ئەحمەد بە کەمانچە، یان تەنانەت عەلیلۆ (دێبا عەلی) لەسەر دێربوکا. ئەو کردی بە خاڵێکی شەرەف بۆ بەردەوامکردنی زۆرنا، کە لەلایەن غایتا، تبیلێت و تبێل لەبەر دەکرێت، لەبەرکردنی جلوبەرگی نەریتی جەزائیری: "serwal testifa" (پانتۆڵی نەریتی)، "bediaa" (جلیقەی نەخشێنراو)، chechia stamboul (سەرپۆشی تایبەت بە دانیشتوانی شار) و نەعل لەسەر پێیان، بەم شێوەیە بوونە باڵیۆزی ستایلێکی جل و بەرگ لە... دابەزین. ئەم جلوبەرگە دواتر دەبێتە جلوبەرگێکی جەژنانە بۆ منداڵان و لە چەندین جۆری نمایشدا بەکاردەهێنرا، بەتایبەتی نمایشەکانی بالێی نیشتمانی. هەروەها بوالم هەناسە ناوازەکەی دەخاتە خزمەت وەرزشەوە، بە پەیوەندیکردن بە بەشی ڕاکردنی مۆلۆدیا دی جەزائیر. لە ساڵی ١٩٣٢، بوالێم تیتیچە ئۆرکێسترای تایبەتی خۆی دروستکرد، لەگەڵ کۆمەڵە مۆسیقای ئەندەلوسی ئێل مۆسیلیا و ئێل دجازایریا یەکگرت و لە هەمان ساڵدا سەرکەوتنی بەدەستهێنا لە خاچی شەقام کە لە نێوان بۆلۆگین و عەین بێنیا ڕێکخرابوو. دوای سەربەخۆیی دەستی کرد بە میوانداریکردنی نمایش و یاوەریکردنی گۆرانیبێژانی سەرکەوتووی ئەو سەردەمە. دواتر بوالێم تیتیچێ خۆی تەرخان دەکات بۆ فێرکردنی زۆرنا - مۆسیقای بەڕەچەڵەک سەربازی کە لە هەوای کراوەدا دەژەنرێت - لە کۆنسێرڤاتۆری گەڕەکەکەی خۆی لە ئێل بیار. بوالێم تیتیچێ لە ١ی کانوونی دووەمی ١٩٨٩ لە جەزائیر کۆچی دوایی کرد. ئەو وەک گەورەترین مۆسیقاژەنی زۆرنا دەمێنێتەوە، و هێشتا لە ڕێگەی یەک لە دوای یەکەوە دەژی کە ئەم هونەرە تا ئەو ڕادەیەی کە لە هەموو بارودۆخێکدا جلوبەرگی نەریتی جەزائیری وەربگرن، کە ئەوەندە ئازیزە بۆ زێرناجی بەناوبانگ.