José Isbert

دەربارەی ئەکتەر

خۆسێ ئیسبێرت (ناوی ڕاستەقینە: جۆزێ یسبێرت ئەلڤارۆیز)، ناسراو بە پیپی ئیسبێرت (٣ی ئازاری ١٨٨٦ لە مەدرید – ٢٨ی تشرینی دووەمی ١٩٦٦ لە مەدرید)، ئەکتەری ئیسپانی بووە. لە ساڵی ١٩١٢ بۆ یەکەمجار لە کورتە فیلمی Asesinato y entierro de Don خۆسێ کانالێخاس (ڕۆڵی پاردیناس، ئەو ئەنارکیستەی کە جۆزێ کانالێخاسی کوشت) بەشداری کرد. لە سەردەمی بێدەنگدا لە شانۆدا بە ڕۆڵی پاڵپشتی لە سینەمادا کاری کردووە، بەڵام لەگەڵ هاتنی دەنگ، گەڕانەوەی شاشەی گەورە لە فیلمی کۆمیدی دەرهێنەری فلۆریەن ڕی، لا پورا ڤێرداد لە ساڵی (١٩٣١). لە ساڵانی ١٩٣٠دا لە نیو دەیان فیلمدا ڕۆڵی گێڕاوە لەوانە: ¿Cuándo te suicidas? (1931) لە دەرهێنانی مانوێل ڕۆمیرۆ، La bien pagada (1935) لەلایەن Eusebio Fernández Ardavin orEl bailarín y el trabajador (1935)، لە دەرهێنانی لویس مارکینا و لەسەر بنەمای شانۆگەرییەکی جاسینتۆ بێناڤێنتە. لە ساڵانی چلەکاندا ناوبانگێکی زۆری لە فیلمەکانی وەک Te quiero para mí (١٩٤٤) و El testamento del virrey (١٩٤٤) بەدەستهێنا، کە هەردووکیان لەلایەن لادیسلاو ڤاجدا دەرهێنراون؛ ئیلا، ئیل و سوس ملیۆن (١٩٤٤) لەلایەن خوان دی ئۆردونا؛ فیلمی El fantasma y doña Juanita (1945) لە نووسینی ڕافایل گیل و Pacto de silencio (1949)، لە نووسینی ئەنتۆنیۆ ڕۆمان. ئەو فیلمانەی زۆرترین بیریان لێدەکرێتەوە، فیلمەکانی ساڵانی ١٩٥٠ و شەستەکانن، لە فیلمە کلاسیکییەکانی دەرهێنانی لویس گارسیا بێرلانگا: بەخێر بێیت کاک مارشال! (1953)، لۆس جوڤێس، میلاگرۆ (1957) و ئێل ڤێردوگۆ (1963)؛ و شاکارە کۆمیدییە تاریکەکەی El cochecito لە نووسینی مارکۆ فێرێری کە هەموویان لەلایەن ڕافایل ئەزکۆنا نووسراون. ئەو باپیرە بوو لە فیلمی کلاسیکی ئیسپانی La gran familia (1962)، و بەدواداچوونەکەی La gran familia... y uno más (1965)، ئەم فیلمانە هێشتا ناوبانگێکی زیاتری بەدەستهێنا. پیپی ئیسبێرت لە تەمەنی ٨٠ ساڵیدا بەهۆی نەخۆشی دڵەوە لە شاری مەدرید کۆچی دوایی کرد. لە گۆڕستانی تارازۆنا دی لا مانچا لە پارێزگای ئەلباسیتە بە خاک سپێردرا.