Jacques 'Pschitt' Perrier

دەربارەی ئەکتەر

جاک پێریێر، نازناوی "پشیت"ی لێنراوە، لە ساڵی ١٩٤٧ لەدایکبووە، ڕێبەر و شاخەوانە، شوێنەوارێکی میراتی فەرەنسییە، ناوەکەی خۆی لە مێژووی سەرکەوتندا تۆمارکردووە، بەتایبەتی لە گەرووەکانی ڤێردۆن. ڕێبەری شاخەکانە لەگەڵ ئۆفیسی ڕێبەرانی ئێکرینس، زیاتر لە چوار دەیە شاهیدی پەرەسەندنی سەرکەوتن بووە، جێپەنجەی خۆی لەسەر هەردوو دیواری گەورە و بەردەکانی وەرزشی بەجێهێشتووە. لە نەوەیەکی پێشەنگەوە هاتووە، لە ساڵانی حەفتاکان و هەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا جێگەی خۆی کردەوە بە کردنەوەی ڕێگاکان کە بوونەتە ئەفسانەیی، بەتایبەتی لە گەرووەکانی ڤێردۆن کە مەککەی سەرکەوتنی ئازادی فەرەنسییە. ڕۆڵی دووانەیی وەک شاخەوانێکی ئاست بەرز و دروستکردنی ئامێری بەسۆز ڕێگەی پێداوە کە دیمەنی ڕاست و چەپی باشووری فەرەنسا بە شێوەیەکی بەردەوام لە قاڵب بدات. پشیت ڕێگا سەرەکییەکانی وەک "پیچێنیبول"، "لێس ڕیدۆ دی گواندال" و "لێس سپێسیالیستس"ی کردەوە یان تەیاریان کرد (ئەم دووەمیان یەکێک بوو لە یەکەم ڕێگاکانی فەرەنسی کە پلەی 8b+ی هەبوو)، ئەمەش سنووری سەختی لە سەردەمی خۆیاندا پاڵنا و نەوەکانی شاخەوانانی لە سەرانسەری جیهانەوە ڕاکێشا. هەروەها جێپەنجەی خۆی لەسەر سیمای بەجێهێشت بە دەستکەوتەکانی وەک "Sortilège"، ڕێگایەکی 8b کە لە تەمەنی 56 ساڵیدا دووبارەی کردەوە، کە تەمەنی درێژی وەرزشی ناوازەی نیشان دا. چالاکییەکانی تەنیا لە بەردەکەدا سنووردار نەبوو: چەندین سەرکەوتنی یەکەمی توندڕەوی لە شاخ و شلە سەهۆڵییەکان ئەنجامدا، لەنێویاندا "گۆلۆت پشیت" لە ئایلێفرۆید. لە ساڵی ١٩٩٩ جامی جیهانی ئایسفۆڵ بۆڵدەرنگ لە شاری کۆرتینا دی ئەمپێزۆ بردەوە، ئەمەش پێگەی خۆی وەک شاخەوانێکی هەمەلایەنە و داهێنەر پشتڕاستکردەوە. دیدگای شاخەوانی کە سەرنجی لەسەر ئازادی و گواستنەوە و سۆز بوو، وای لێکرد وەبەرهێنان بکات لە تەیارکردنی شوێنە گەورەکان، بەشداری کرد لە دیموکراسیکردنی شاخەوانی وەرزشی لە فەرەنسا. ناوی ئەو لە مێژووی ڤێردۆن جیا ناکرێتەوە، بەڵام لەگەڵ گەشەسەندنی بەردەکانی ڤار و سیمای دابڕاوە، کە بەهۆی کار و پابەندبوونیەوە بوونەتە ئاماژەی نێودەوڵەتی. هەروەها جاک پێریێر لە چەندین فیلمی دیکۆمێنتاری و فیلمی تایبەت بە شاخەوانی و کەسایەتییە گەورەکانیدا بەشداری کردووە. بە شێوەیەکی بەرچاو لە بەرهەمەکاندا دەردەکەوێت کە مێژووی سەرکەوتنی ئازاد لە فەرەنسادا دەگەڕێن، شانبەشانی پاتریک ئێدلینگەر و پاتریک بێرهۆڵت و ئەفسانەی دیکە لە سێبەری بەڵگەنامەیی ئۆڤەردۆن، ئۆڤەرساند و ئۆڤەر ئایس لەلایەن ژان پۆل یانسنەوە. ژیانی پیشەیی ئەو لە چەندین میدیای تایبەتمەند و فیلمی بەڵگەنامەییدا ئاهەنگی بۆ گێڕاوە، کە تیشک دەخەنە سەر ڕۆڵی وەک پردێک لە نێوان نەوەکان و حەماسەتە نەگۆڕەکەی بۆ ڕاستگۆیی. ئەمڕۆش پشیت وەک ئاماژەیەکی جەوهەری دەمێنێتەوە، ڕۆحی پێشەنگانە و خولیای سەرکەوتن بەرجەستە دەکات، و هێشتا ئیلهام بەخشە بۆ شاخەوانە گەنجەکان بە تەمەن درێژی و حەیا و پابەندبوونی بە سەرکەوتنی ئازاد و کردنەوەی ڕێگا نوێیەکان. تەنانەت لە تەمەنی شەستەکانیشدا بەردەوامە لە سەرسامکردنی کۆمەڵگاکە، بۆ نموونە "Témoin d’usure" (8a+) لە فارۆن، نزیک تۆلۆن، لە تەمەنی ٦٣ ساڵیدا تەواو دەکات، بەشداریی جاک پشیت پێریێر لە مێژووی سەرکەوتنی ئازاددا زۆر گەورەیە، چ لە ڕووی کوالیتی و سەختی ئەو ڕێگایانەی کە دروستی کردووە و چ لە ڕووی کاریگەرییەکانی لەسەر پەرەسەندنی پراکتیکەکە و عەقڵییەکان لە... جیهانی شاخ.