Jean-Pierre Frésafond

دەربارەی ئەکتەر

ژان پیێر فرێسافۆند، لە ساڵی ١٩٣٦ لە شاری مۆنتفاڤێت لە ویلایەتی ڤۆکلۆز لەدایک بووە، دوای گەڕانەوەی لە جەنگی جەزائیر، شاخەوانی دۆزیوەتەوە. لە تەمەنی ٢٥ ساڵیدا دەستی بە کاری شاخەوانی کردووە، دوای ئەوەی کێڵگەی خێزانەکەی بەجێهێشتووە و بووەتە نوێنەری فرۆشتنی پیشەسازی. هەر لە سەرەتای ساڵەکانییەوە لە ڕێگا سەرەکییەکانی وەک واکەر سپێر لە گراندێس یۆراسێس و ترێ سیمێ دی لاڤارێدۆ لە دۆلۆمیتەکاندا خۆی جیاکردەوە. لە ساڵی 1967 پەیوەندی بە گروپی (Grupe de Haute Montagne) (GHM)ەوە کرد، کە دەرگاکانی بەڕووی گەشتە نێودەوڵەتییەکان کردەوە: لە قەفقازی ئێران، هیندۆس کوش و ئەندێس سەرکەوتنی بەدەستهێنا و لە ساڵی 1972 بەشداری لە گەشتێکدا کرد بۆ گورجا هیمال لە نیپاڵ. لە ساڵی ١٩٧٥دا مێژوویەکی لە شاخەوانی فەرەنسیدا تۆمارکرد بە سەرکردایەتیکردنی گەشتی لیۆن کە بە سەرکەوتوویی دووەم سەرکەوتنی گاشێربرومی دووەمی (٨٠٣٥ م) تەواو کرد، کە یەکەم لوتکە بوو کە زیاتر لە ٨٠٠٠ مەتر بوو بۆ تیمێکی لیۆن. سەرەڕای مردنی بێرنارد ڤیارێت لە کاتی گەشتەکەدا، یانیک سیگنۆر و مارک باتارد ڕیزەکەی باشووریان کردەوە و لە ژێر سەرکردایەتی ئەودا گەیشتنە لوتکە. فرێسافۆند ئەم سەرگەرمییە لە کتێبی Expédition au Gasherbrum 2, Lyon premier 8000 (1977)دا دەگێڕێتەوە. لە ساڵی ١٩٧٩ سەرکردایەتی گەشتێکی نوێی نیشتمانی کرد بۆ نانگا پەربات، لە ٧٠٠٠ مەتر لەسەر ڕیزبەندی مازینۆد وەستا، ئەزموونێک کە لە کتێبی La revanche de l’Himalaya (١٩٨٠)دا دەیگێڕێتەوە. لە ساڵی ١٩٨٤ بووە سەرۆکی GHM و ساڵی دواتر گەشتێکی بۆ K2 ڕێکخست. هەروەها وەک سەرۆکی لقی لیۆنی یانەی ئەلب فەرەنسی کاردەکات و لە دەستەی کارگێڕی فیدراسیۆنی شاخەوانی و شاخەوانی فەرەنسی (FFME) دادەنیشێت، دە ساڵە بەشداری لە دەستەکانی بەڕێوەبەری شاخەوانی فەرەنسی دەکات. ژان پیێر فرێسافۆند چەندین کتێبی نووسیوە، بە پلەی یەکەم لەسەر گەشتە بەرزەکانی و ڕەنگدانەوەی ڕۆحی بووە. لە ناسراوترین بەرهەمەکانیدا بریتین لە: Expédition Au Gasherbrum II، Lyon premier 8000 (1966)، باسێک لە گەشتە گرینگەکەی بۆ Gasherbrum II، کە هەم کارەساتبار بوو و هەم سەرکەوتوو بوو؛ و La Revanche Re l’Himalaya (1980)، کە ئەزموونی خۆی لە کاتی گەشتی Nanga Parbat دەگێڕێتەوە. هەروەها بەرهەمەکانی لەسەر بابەتگەلی ڕۆحی زیاتر بڵاوکردەوە، بەتایبەتی دەربارەی باوکی یەزیدی تایلارد دی شاردین، کە کۆمەڵەکەی لە لیۆن دامەزراند و تا ساڵی ٢٠١٥ سەرۆکایەتیی کرد: ئابۆت مافی ئەوەی نەبوو بەو شێوەیە قسە بکات...، پێشەکییەکەی ئیڤ پێسۆن (٢٠٠٠)؛ ئابۆت مافی ئەوەی نەبووە بەو شێوەیە قسە بکات... تێیلهارد دی شاردین چاوی بە بێباوەڕان دەکەوێت (٢٠٠٧)؛ و ئیسلام بۆ باوەڕدارانی تر ڕوون دەکرێتەوە، پێشەکییەکەی دەلیل بوبەکێر (٢٠١٥). ئەم ناونیشانانە پابەندبوونی دووانەی ئەو وەک شاخەوان و بیرمەندێک نیشان دەدەن، کە سەرگەرمیەکانی هیمالایا لەگەڵ پرسیارە فەلسەفی و ئەخلاقی و مرۆڤدۆستەکاندا تێکەڵ دەکات. هەروەها ژان پیێر فرێسافۆند بەهۆی بەخشندەیی و توانای ئەوەی کە چانسی سەرکەوتن بە شاخەوانە گەنجەکانی وەک مارک باتارد بدات، ناسێندرا. لە ٤ی ئایاری ٢٠٢٣ لە تەمەنی ٨٧ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد و وێنەی ڕێکخەرێکی گەورەی گەشتەکە و شاخەوانێکی هیمالایا و کەسایەتییەکی سەرەکی لە لیۆن و شاخەوانی فەرەنسی و نووسەرێکی پابەند بەجێهێشت.