Michael Crichton

دەربارەی ئەکتەر

جۆن مایکل کرایتۆن (/ˈkraɪtən/; ٢٣ی تشرینی یەکەمی ١٩٤٢ - ٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨) نووسەر و سیناریۆنووس و سینەماکاری ئەمریکی بوو. کتێبەکانی لە سەرانسەری جیهاندا زیاتر لە ٢٠٠ ملیۆن دانە فرۆشراون و زیاتر لە دەیان دانەیان وەرگێڕدراون بۆ فیلم. بەرهەمە ئەدەبییەکانی بە شێوەیەکی زۆر تەکنەلۆژیایان تێدایە و بەزۆری لە چوارچێوەی ژانرەکانی زانستی خەیاڵی، تەکنۆ-تریلەر و خەیاڵی پزیشکیدان. ڕۆمانەکانی کرایتۆن زۆرجار بەدواداچوون بۆ پێشکەوتنی تەکنەلۆژیای مرۆڤ و هەوڵی زاڵبوون بەسەر سروشتدا دەکەن، هەردووکیان زۆرجار ئەنجامە کارەساتبارەکانیان هەیە؛ زۆرێک لە بەرهەمەکانی چیرۆکی وریاکەرەوەن، بە تایبەت سەبارەت بە بابەتەکانی بایۆتەکنەلۆژیا. چەندین چیرۆکی ئەو لەسەر تەوەری گۆڕینی بۆماوەیی، تێکەڵکردن، زانستی زیندەوەرزانی کۆن و/یان ئاژەڵناسییە. زۆرێک لە تایبەتمەندییەکان بنەمای پزیشکی یان زانستییان هەیە، کە ڕەنگدانەوەی ڕاهێنانە پزیشکییەکانی ئەون. کرایتۆن لە ساڵی ١٩٦٩ بڕوانامەی دکتۆرای لە قوتابخانەی پزیشکی هارڤارد وەرگرتووە بەڵام پزیشکی نەکردووە، لەبری ئەوە هەڵیبژاردووە سەرنجی لەسەر نووسینەکەی بێت. سەرەتا لە ژێر ناوێکی ساختەدا نووسیویەتی، لە کۆتاییدا لە ژیانیدا ٢٥ ڕۆمانی بڵاوکردەوە، لەوانە: جۆری ئەندرۆمێدا (١٩٦٩)، پیاوی تێرمیناڵ (١٩٧٢)، دزی گەورەی شەمەندەفەر (١٩٧٥)، کۆنگۆ (١٩٨٠)، سپێر (١٩٨٧)، پارکەکەی جوراسیک (١٩٩٠)، ڕازینگ سون (1992)، ئاشکراکردن (1994)، جیهانی ونبوو (1995)، چوارچێوەی فڕۆکە (1996)، هێڵی کاتی (1999)، پری (2002)، دۆخی ترس (2004)، و دواتر (2006). چوار ڕۆمانی دیکە، لە قۆناغە جیاوازەکانی تەواوبووندا، دوای کۆچی دوایی لە ساڵی ٢٠٠٨دا، چاپکران. کرایتۆن لە پیشەسازی فیلم و تەلەفزیۆنیشدا بەشدار بوو. لە ساڵی ١٩٧٣ فیلمی وێست وۆرلدی نووسی و دەرهێنەری بوو، کە یەکەم فیلم بوو کە وێنەی دوو ڕوویی کۆمپیوتەریی بەکارهێنا. هەروەها دەرهێنانی فیلمەکانی کۆما (١٩٧٨)، یەکەم دزی گەورەی شەمەندەفەر (١٩٧٨)، لوکەر (١٩٨١) و ڕانەوای (١٩٨٤)ی کردووە. ئەو دروستکەری زنجیرە تەلەفزیۆنییەکەی ئێر (١٩٩٤-٢٠٠٩) بووە، چەندین ڕۆمانیشی وەرگێڕدراون بۆ فیلم، دیارترینیان فرەنچایزی جوراسیک پارک بووە. وەسفکردنی سەرەوە لە وتارەکەی ویکیپیدیا مایکل کرایتۆن، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA، لیستی تەواوی بەشداربووان لە ویکیپیدیا.