Henri Sigayret

دەربارەی ئەکتەر

هێنری سیگارێت، لە ٢٧ی نیسانی ١٩٣٤ لە شاری بانیولس-دێلس-ئەسپرێس لە فەرەنسا لەدایکبووە، کەسایەتییەکی تاکەکەسی بووە لە شاخەوانی فەرەنسی، شاخەوانێکی ئاست بەرز و شاخەوانی هیمالایا و ڕاهێنەر و نووسەری بەرهەمدار بووە. زۆرجار نازناوی "سیگ" و دواتر "شێرپاسیگ"ی پێدەدرا، ڕۆحێکی سەربەخۆ بوو، زۆرجار ڕەخنەگر بوو، کە جێپەنجەی خۆی لەسەر هەردوو ڕووی بەردەکان بەجێهێشت کە سەری دەخستە سەر و هەم ئەو خوێنەرانەی کە بە چیرۆکەکانی شاخ و نیپاڵ دیلیان دەکرد، وڵاتێک کە کردبووی بە ماڵی دووەمی خۆی، چ لە دڵی خۆیدا و چ لە ژیانیدا. لە باشووری فەرەنسا لە خێزانێکی مامۆستا لەدایکبووە، منداڵی خۆی بە دڕاوی نێوان دەشت و شاخەکاندا بەسەر بردووە، لە پاشخانی هەڵچوونەکانی جەنگی جیهانی دووەمدا، کە هەستیارییەکی تایبەتی توندی بۆ لایەنە کارەساتبارەکانی بوون چاندووە. لە تەمەنی هەرزەکاریدا، گواستنەوەی خێزانەکەی بۆ گرێنۆبڵ دەرگای شاخەوانی بۆ کردەوە: لەسەر ڕووی بەردەکە، فۆرمێکی ئازادی ڕەهای دۆزیەوە کە خولیای خۆی کەناڵ دەکرد و مانای بە پێویستییەکەی بە سەربەخۆیی دەبەخشێت. بە خێرایی خۆی جیاکردەوە لە ڕێگەی ئاسانکاری و خۆڕاگری و نزیکبوونەوەیەکی نزیکەی ڕۆحی بۆ سەرکەوتن، کە لەلایەن وەستاکانی ئەو سەردەمەوە پەروەردە دەکرا. هاتنی هێنری سیگارێت بۆ جیهانی سەرکەوتن بەسەر بەرزاییەکاندا درەنگ بوو: لە کاتێکدا زۆرێک لە ئێستاوە بیریان لە خاوبوونەوە دەکردەوە، لەبری ئەوە هەڵیبژارد بۆ بەرزترین لوتکەکانی هیمالایا بەڕێبکەوێت. بەم شێوەیە بوو بە یەکێک لەو چەند فەرەنسییە کەمانەی نەوەی خۆی کە گەیشتە لوتکەی ئاناپورنا، ئەزموونێکی یەکلاکەرەوە کە سەرنجڕاکێشییەکەی بۆ ئەم شاخە دوور و درێژانە و بۆ نیپاڵ پشتڕاستکردەوە. لە ماوەی گەشتەکانیدا پەیوەندییەکی قووڵی لەگەڵ شێرپاکان و کۆمەڵگا ناوخۆییەکان دروستکرد، لە کۆتاییدا بۆ هەمیشە لە دامێنی ئێڤرێست نیشتەجێ بوو، خێزانێکی دامەزراند و دیدێکی زۆر ڕەخنەگرانەی لەبارەی گەشتیاری بەکۆمەڵ و زیادەڕەوییەکانی شاخەوانی بازرگانی پەرەپێدا. شانبەشانی ژیانی شاخەوانی، سیگایرێت جەستەیەکی بەرهەمداری بەرهەمی نووسراوی بەرهەمهێنا: گێڕانەوەی گەشت، مێژووی نیپاڵ، وتارە مشتومڕاوییەکان، کورتە چیرۆک و دەقی ژیاننامەیی بە یەکەوەی خێرا بەدوای یەکدا ڕۆیشتن. بیرەوەرییەکانی سەرکەوتن، وێنەی هاوبەشەکانی سەرکەوتن، ڕەنگدانەوەی پابەندبوون، ئیدانەکردنی دووڕوویی ڕۆژئاوایی و ڕێزلێنانێکی بەردەوامی بۆ کەرامەتی گەلانی شاخ تێکەڵ کرد. شێوازی ڕاستەوخۆی، هەندێکجار زەق و زەق، بەڵام هەمیشە بە قووڵی مرۆیی، وای لێکرد کە دەنگێکی ناوازە بێت لە ئەدەبیاتی شاخاویدا، دوور لە تەنها شکۆمەندکردنی "فەتحی بێمانا". تا ساڵانی کۆتایی ژیانی، لە پیرینی زێدی خۆی و هیمالایا بەخێوکراوەکەیدا، ڕاستگۆ بوو لەگەڵ ڕەگ و ڕیشەی دووانەی خۆیدا، ناوبەناو دەگەڕایەوە بۆ گوندی ڕەسەنی خۆی بۆ کۆبوونەوە گشتییەکان کە تێیدا یادەوەریی و تەقینەوەی سۆزداری و تەقینەوەی پێکەنینەکانی هاوبەش دەکرد. لە دەوری ئازیزەکانی، لە تەمەنێکی پیردا کۆچی دوایی کرد، شایەتحاڵی کۆچی دوایی زۆرێک لە هاوبەشەکانی شاخەوانی بوو، وەک ئەوەی کتێبەکە لەسەر تەواوی نەوەیەکی شاخەوان دابخات. هێنری سیگایرێت لە ڕێگەی ژیانی خۆی و کتێبەکانییەوە وێنەی پیاوێکی پرەنسیپی، ڕۆحی ئازاد، هەندێکجار ناتەقلیدی، بەڵام هەمیشە بەهۆی خولیای شاخ و ڕێزێکی قووڵ بۆ ئەوانەی لەوێ دەژین، پاڵدەنێت. هێنری سیگایرێت لە ١٨ی تەمموزی ٢٠٢١ لە شاری پێرپیگنان کۆچی دوایی کرد.