Henry Kissinger

دەربارەی ئەکتەر

هێنری ئەلفرێد کیسینجەر (نێ هاینز؛ ٢٧ی ئایاری ١٩٢٣ – ٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣) سیاسەتمەدار، دیپلۆمات، زانای سیاسی و ڕاوێژکاری جیۆپۆلەتیکی ئەمریکی لەدایکبووی ئەڵمانی بووە و وەک وەزیری دەرەوەی ئەمریکا و ڕاوێژکاری ئاسایشی نیشتمانی لە ژێر ئیدارەکانی سەرۆکایەتی ڕیچارد نیکسۆن و جیراڵد فۆرد کاری کردووە. کیسینجەر لە نێوان ساڵانی ١٩٦٩ بۆ ١٩٧٧ ڕۆڵێکی بەرچاوی لە سیاسەتی دەرەوەی ئەمریکادا بینی، پێشەنگ بوو لە سیاسەتی دیتێنت لەگەڵ یەکێتی سۆڤیەت، ڕێکخستنی کردنەوەی پەیوەندییەکانی لەگەڵ کۆماری گەلی چین، بەشداریکردن لە شتێکدا کە بە دیپلۆماسی شاتل ناسرا لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بۆ کۆتاییهێنان بە شەڕی یۆم کیپور، و دانوستان لەسەر ڕێککەوتننامەکانی ئاشتی پاریس، کە کۆتایی بە تێوەگلانی ئەمریکا هێنا لە جەنگی ڤێتنامدا. دوای جێهێشتنی حکومەت، کۆمپانیای کیسینجەر ئەسۆشیەیتس کە کۆمپانیایەکی نێودەوڵەتی ڕاوێژکاری جیۆپۆلەتیکی پێکهێنا. کیسینجەر زیاتر لە دەیان کتێبی لەسەر مێژووی دیپلۆماسی و پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان نووسیوە. وەسفکردنی سەرەوە لە وتارەکەی ویکیپیدیا Henry Kissinger، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA، لیستی تەواوی بەشداربووان لە ویکیپیدیا.