Charles Trenet

دەربارەی ئەکتەر

لویس چارڵز ئۆگستین جۆرج ترێنت (بە ئینگلیزی : Louis Charles Augustin Georges Trenet ) (١٨ی ئایاری ١٩١٣ - ١٩ی شوباتی ٢٠٠١) گۆرانیبێژ و ئاوازدانەرێکی بەناوبانگی فەرەنسی بووە کە هەم مۆسیقا و هەم تێکستی نزیکەی هەزار گۆرانی ئامادەکردووە لە ماوەی ژیانی پیشەیی زیاتر لە ٦٠ ساڵدا. ئەم گۆرانیانە بریتین لە "بۆم!" (١٩٣٨)، "لا مێر" (١٩٤٦) و "ناسیۆنال ٧" (١٩٥٥). هەروەها ترێنێت بەهۆی کارەکانی لەگەڵ مۆسیقاژەنەکان میشێل ئیمەر و لیۆ شاولیاک ناوبانگی دەرکردووە، لەگەڵیاندا گۆرانی "Y'a d'la joie" (1938) بۆ یەکەم و "La Romance de Paris" (1941) و "Douce France" (1947) بۆ دووەمیان تۆمارکردووە. لە ساڵی ٢٠٠٠ خەڵاتی مۆلیێری فەخری پێبەخشرا. ترێنێت لە شاری ئەڤینۆ چارڵز ترێنێت لە شاری ناربۆن لە ویلایەتی ئۆکسیتانی لە فەرەنسا لەدایکبووە، کوڕی فرانسوا لویس کۆنستانس (کاوسات) و لوسیەن ئیتیان پاوڵ ترێنێت. کاتێک تەمەنی حەوت ساڵ بوو، دایک و باوکی جیابوونەوە و ڕەوانەی قوتابخانەی شەوانە لە شاری بێزیێرس کرا، بەڵام تەنها چەند مانگێک دواتر گەڕایەوە ماڵەوە و تووشی تای تایفۆید بوو. لە کاتی چاکبوونەوەیدا بوو لە ماڵەوە کە پەرەی بە بەهرە هونەریەکانی خۆی داوە، وەک نمایشکردنی مۆسیقا و نیگارکێشی و پەیکەرسازی. دایکی دووبارە هاوسەرگیری کردەوە و لەگەڵ ئەو و باوکی ھاوسەرەکەی کە نووسەر بێنۆ ڤینی بوو ژیاوە. لە ساڵی ١٩٢٢دا ترێنێت ڕووی لە شاری پێرپیگنان کرد، ئەمجارەیان وەک خوێندکاری ڕۆژانە. ئاندرێ فۆنس-گۆدایل، "رینۆی کەتەلۆنی" و هاوڕێی خێزانەکە، لەگەڵ نیگارکێشیدا دەیبرد بۆ گەشتەکان. دەوترێت شیعرەکەی چاوی نیگارکێشی بۆ وردەکاری و ڕەنگ هەیە.[3] زۆرێک لە گۆرانییەکانی ئاماژە بە دەوروبەرەکەی دەکەن وەک شوێنەکانی نزیک ناربۆن و پیرینی و کەنارەکانی دەریای ناوەڕاست. لە ساڵی ١٩٢٧ بەکالۆریۆسی بە نمرەی بەرز دەرچووە، دوای جێهێشتنی قوتابخانە بەرەو بەرلین بەرەو بەرلین دەڕوات و لەوێ هونەری خوێندووە و دواتر بۆ ماوەیەکی کورت لە قوتابخانەکانی هونەریش لە فەرەنسا خوێندوویەتی. کاتێک ترێنێت بۆ یەکەمجار لە ساڵانی ١٩٣٠ گەیشتە پاریس، لە ستۆدیۆیەکی فیلمدا وەکو مامەڵەکاری پرۆپ و یاریدەدەر کاری کردووە، دواتر پەیوەندی بە هونەرمەندانەوە کردووە لە گەڕەکی مۆنپارناس. سەرسامبوونی بە شاعیری سوریالیستی و عیرفانی کاسۆلیکی ماکس جاکۆب (١٨٧٦-١٩٤٤) و خۆشەویستییەکەی بۆ جاز دوو هۆکار بوون کە کاریگەرییان لەسەر گۆرانییەکانی ترێنێت هەبوو. لە ساڵی ١٩٣٣ تا ١٩٣٦ لەگەڵ پیانۆژەنی سویسری جۆنی هێس وەک دووانەیەک کە بە چارڵز و جۆنی ناسراون کاریان کردووە. لە شوێنە جیاوازەکانی پاریس، وەک لێ فیاکر، لا ڤیلا دی ئیست، یۆرۆپین و ئەلهامبرا نمایشیان کرد. ١٨ دیسکیان بۆ پاتێ تۆمار کرد، سەرکەوتووترینیان "Quand les beaux jours seront là/Sur le Yang-Tsé-Kiang" بوو. تۆمارەکانی چارڵز و جۆنی هێس بە پیانۆ نمایش دەکەن، ئەو دووانە زۆرجار بە هارمۆنی دوو بەشە گۆرانی دەڵێن و بە خێرایی خاڵە سۆڵۆییەکان بۆ ئەو دووانە دەگۆڕدرێن. لە دەوروبەری ساڵی ١٩٣٥، ئەو دووانە بە بەردەوامی لە ڕادیۆ لە پەخشێکدا بە ناوی Quart d'heure des enfants terribles دەرکەوتن. ئەو دووانە تا ساڵی ١٩٣٦ بەردەوام بوون کاتێک ترێنێت بانگهێشتی خزمەتکردنی نیشتمانی کرا. دوای ئەنجامدانی ئەم کارە، نازناوی وەرگرت کە بە درێژایی ژیانی دەیپارێزێت: "Le Fou chantant" (شێتە گۆرانیبێژەکە). لە ساڵی ١٩٣٧ دەستی بە کاری تاکەکەسی کردووە، تۆمارکردنی بۆ کۆڵۆمبیا، یەکەم دیسکی "Je chante/Fleur bleue" بوو. "Je chante"ی گەشاوەیی، چەمکی ترێنێتی وەک "سەرگەردانی گۆرانیبێژ"ی لێکەوتەوە، بابەتێک کە لە ژمارەیەک گۆرانی و فیلمە سەرەتاییەکانیدا دەرکەوت. زۆر بە خێرایی تەقەی کرد بۆ ئەستێرەیی؛ وەک ژان کۆکتۆ دەڵێت، کاتێک ترێنێت گۆرانی وت: "ئەو ئەوەندە گەنج بوو، ئەوەندە تازە بوو کە باڕەکە ملکەچی دیکۆرێکی لادێیی بوو، پرۆژێکتۆرەکان بوونە لقە ڕەقەکانی دار گێلاس، مایکرۆفۆنەکە هۆلیهۆک بوو، پیانۆ مانگایەک." ... سەرچاوە: بابەتی "Charles Trenet" لە ویکیپیدیا بە زمانی ئینگلیزی، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA.