Muhammad Ali

دەربارەی ئەکتەر

محەممەد عەلی (بە ئینگلیزی : Muhammad Ali ) لەدایکبووی کاسیۆس مارسێلۆس کلەی جونیۆر؛ ١٧ی ژانویەی ١٩٤٢ – ٣ی حوزەیرانی ٢٠١٦) بۆکسێنەرێکی پیشەگەری ئەمریکی، چالاکوان، کات بەسەربردن و خێرخوازی ئەمریکی بووە. نازناوی گەورەترین و بە شێوەیەکی بەرفراوان وەک یەکێک لە کەسایەتییە گرنگ و بەناوبانگەکانی سەدەی بیستەم و وەک یەکێک لە گەورەترین بۆکسێنەرەکانی هەموو سەردەمێک دادەنرێت. عەلی لە شاری لویسڤیل لە ویلایەتی کێنتاکیی لەدایک بووە و گەورە بووە. لە تەمەنی ١٢ ساڵیدا وەک بۆکسێنەرێکی ئاماتۆر دەستی بە مەشق و ڕاهێنان کردووە، لە تەمەنی ١٨ ساڵیدا میدالیای زێڕی لە بەشی کێشی قورس سووک لە ئۆڵۆمپیادی هاوینەی ساڵی ١٩٦٠ بەدەستهێنا و لە کۆتاییەکانی ئەو ساڵەدا بوو بە پیشەگەر. لە دوای ساڵی ١٩٦١ بووە موسڵمان، لە ٢٥ی شوباتی ١٩٦٤ لە تەمەنی ٢٢ ساڵیدا پاڵەوانێتی کێشی قورسی جیهانی لە سۆنی لیستۆن بەدەستهێنا، لە ٢٥ی شوباتی ١٩٦٤ لە تەمەنی ٢٢ ساڵیدا، لە ٦ی ئازاری ١٩٦٤ ڕایگەیاند کە چیتر بە کاسیۆس کلەی ناناسرێت بەڵکو بە محەمەد عەلی ناسراوە. لە ساڵی 1966 عەلی ڕەتیکردەوە بخرێتە سەربازگەی سەربازی، ئەمەش بە ئاماژەدان بە بیروباوەڕی ئایینی و دژایەتی ئەخلاقی بۆ جەنگی ڤێتنام. بە تۆمەتی خۆدزینەوە لە ڕەشنووسی یاریزانان تاوانبار کرا بۆیە ڕووبەڕووی ٥ ساڵ زیندانی بووەوە و نازناوی بۆکسێنی لێسەندرایەوە. ئەو لە دەرەوەی زیندان مایەوە، لەکاتێکدا تانە لە بڕیارەکەی دا بۆ دادگای باڵا، دادگای باڵا سزاکەی لە ساڵی ١٩٧١ هەڵوەشاندەوە، بەڵام نزیکەی چوار ساڵ شەڕی نەکردبوو و ماوەی لوتکەی ئاستی وەک وەرزشوانێک لەدەستدا. کارەکانی عەلی وەک کەسێکی ڕەتکردنەوەی ویژدان لە جەنگی ڤێتنام، وای لێکرد ببێتە ئایکۆنێک بۆ نەوەی گەورەتری دژە کولتوور، هەروەها کەسایەتییەکی زۆر بەرزی شانازی ڕەگەزی بوو بۆ ئەمریکییە ئەفریقییەکان لە کاتی بزووتنەوەی مافە مەدەنییەکان و بە درێژایی ژیانی پیشەیی خۆی. عەلی وەک موسڵمانێک سەرەتا پەیوەندی بە نەتەوەی ئیسلامی (NOI)ی ئیلیا محەمەدەوە هەبووە. دواتر ڕەتیکردەوە لە NOI و پابەند بوو بە ئیسلامی سوننە و پشتگیری لە یەکگرتنی ڕەگەزی کرد وەک ڕاهێنەری پێشووی مالکۆم ئێکس. عەلی پێشەنگی بۆکسێنەری کێشی قورس بوو لە سەدەی بیستەمدا و تا ئێستاش تاکە پاڵەوانی هێڵی سێ جارە لەو بەشەدا. ڕیکۆردە هاوبەشەکانی لە بردنەوەی ٢١ بۆکسێنەر بۆ نازناوی کێشی قورس و بردنەوەی ١٤ یاری یەکگرتوو بۆ نازناوی کێشی قورس بۆ ماوەی ٣٥ ساڵ. تاکە شەڕکەرێکە کە دوانزە جار لەلایەن کۆمپانیای BoxRec وەک باشترین کێشی قورس لە جیهاندا ڕیزبەندی کراوە. حەڤدە جار لە ڕیزبەندی دە باشترین کێشی قورسەکانی بۆکسریکدا هاتووە، کە سێیەم زۆرترینە لە مێژوودا. 8 یاری بردووەتەوە کە لەلایەن BoxRec بە 5-Star هەڵسەنگێندرابوو، کە سێیەم زۆرترین شەڕە لە مێژووی کێشی قورسدا. عەلی تاکە بۆکسێنەرە کە شەش جار وەک باشترین شەڕکەری ساڵ لە گۆڤاری The Ring دەستنیشان کراوە. وەک گەورەترین بۆکسێنەری کێشی قورس لە هەموو سەردەمێکدا، هەروەها وەک گەورەترین وەرزشکاری سەدەی بیستەم لەلایەن سپۆرت ئیلۆسترەیتدەوە، کەسایەتی وەرزشی سەدەیەکە لەلایەن بی بی سی و سێیەم گەورەترین وەرزشکاری سەدەی بیستەم لەلایەن ESPN SportsCentury. بەشداربووە لە چەندین یاری مێژوویی بۆکسێن و ناکۆکی، دیارترینیان شەڕەکانی لەگەڵ جۆ فرازیەر بوو، وەک شەڕی سەدە و تریلا لە مانیلا، هەروەها شەڕەکەی لەگەڵ جۆرج فۆرمان کە بە فیلمی The Rumble in the Jungle ناسراوە، کە بە "دەتوانرێت گەورەترین ڕووداوی وەرزشی سەدەی بیستەم" ناوزەد کراوە و لەلایەن بینەرانی تەلەفزیۆنی ژمارەیەکی پێوانەیی مەزەندەکراو کە یەک ملیار بینەر بوو، بینەری بوون لە سەرانسەری جیهاندا، بووەتە زۆرترین بینەری پەخشی ڕاستەوخۆی تەلەفزیۆنی لەو کاتەدا. عەلی لە کاتێکدا کە زۆرێک لە چەکدارەکان ڕێگەیان بە بەڕێوەبەرەکانیان دەدا قسەکانیان بکەن، لە نێو ڕۆشناییەکاندا گەشەسەند و زۆرجاریش ئیستفزازی و نامۆ بوو. ئەو بە قسەکردنی زبڵ ناسرابوو، زۆرجاریش بە پلانی قافیە و شیعری وشەی قسەکراو ستایلی ئازاد بوو، پێشبینی توخمەکانی هیپ هۆپی دەکرد.