Laura Betti

دەربارەی ئەکتەر

لۆرا بێتی (لەدایکبووی ترۆمبێتی؛ ١ی ئایاری ١٩٢٧ - ٣١ی تەمموزی ٢٠٠٤) ئەکتەری ئیتاڵی بوو کە بە تایبەتی بە کارەکانی لەگەڵ دەرهێنەرەکان فێدریکۆ فێلینی، پیر پاولۆ پاسۆلینی و بێرناردۆ بێرتۆلۆچی ناسرابوو. هاوڕێیەتییەکی درێژخایەنی لەگەڵ پاسۆلینی هەبووە و لە ساڵی ٢٠٠١ فیلمێکی دیکۆمێنتاریی لەسەر دروستکردووە. بێتی بەناوبانگ بوو بە وێناکردنی ڕۆڵی سەیر و سەمەرە، گرۆتێسک، سەرنجڕاکێش، ناجێگیر یان شێت، وەک ڕیجینا لە فیلمی بێرناردۆ بێرتۆلۆچی ساڵی ١٩٠٠، ئانا میدیۆم لە فیلمی Twitch of the Death Nerve، جیۆڤانا لا پازا لە فیلمی ژنێک کە بە زیندووی نێژراوە، ڕیتا زیگای هیستریکی لە فیلمی Sbatti il mostro لە prima pagina، تێریز لە فیلمی Private Vices، Public فەزیلەتەکان، ئیمیلیا خزمەتکار لە فیلمی Teorema ی پیر پائۆلۆ پاسۆلینی کە جامی ڤۆڵپی بۆ باشترین ئەکتەری بردەوە، و میلدرد هاوسەری پاڵەوان لە فیلمی Hatchet for the Honeymoon ی ماریۆ باڤا. لۆرا ترۆمبێتی لە شاری کاسالیکیۆ دی ڕینۆ لە نزیک بۆلۆنیا لەدایکبووە، گەورە بووە و حەزی لە گۆرانی وتن بووە. سەرەتا بە شێوەیەکی پیشەیی لە بواری هونەردا وەک گۆرانیبێژی جاز کاری کردووە و ڕووی لە ڕۆما کردووە. بێتی یەکەم فیلمی لە فیلمی "لا دۆلچ ڤیتا" لە دەرهێنانی فێدریکۆ فێلینی (١٩٦٠) دەرکەوت. لە ساڵی ١٩٦٣ دەبێتە هاوڕێیەکی نزیکی شاعیر و دەرهێنەری فیلم پیێر پاولۆ پاسۆلینی. لە ژێر دەرهێنانی ئەودا، بەهرەیەکی نایابی سەلماند و لە حەوت فیلمی ئەودا ڕۆڵی گێڕا، لەوانە لا ڕیکۆتا (١٩٦٣)، تیۆرێما (تیۆرێم، ١٩٦٨)، وەشانی ساڵی ١٩٧٢ی چیرۆکەکانی کانتربێری، کە تێیدا ڕۆڵی ژنی حەمام گێڕا؛ و سالۆ (١٩٧٥)ی مشتومڕاوی خۆی ("١٢٠ ڕۆژی سۆدۆم"). لە ساڵی ١٩٧٦دا بێتی لە فیلمی نۆڤێسێنتۆی بێرناردۆ بێرتۆلۆچی (١٩٠٠)دا ڕۆڵی ڕیجینای فاشیستێکی دڕندە و ئیرۆتۆ-مانیاکی بینی. هەروەها لە فیلمی Last Tango in Paris (1972)دا ڕۆڵی شاجوان بلاندیشی گێڕاوە، هەرچەندە تاکە دیمەنەکەی سڕاوەتەوە. لە ساڵی ١٩٧٣دا دەنگی شەیتانەکەی بۆ وەشانی ئیتاڵی ڕۆمانی جنۆکە دەرکردنی ویلیام فریدکین ناوزەد کرد. لە ساڵانی شەستەکانەوە بێتی بەشێکی زۆری کاتەکانی بۆ ئەدەب و سیاسەت تەرخان کردووە. ئەو بوو بە مۆزی ژمارەیەک کەسایەتی سیاسی و ئەدەبی پێشەنگی ئیتالیا و هات بۆ کەسایەتیکردنی سەردەمی شۆڕشگێڕی و مارکسیستی ئیتالیا لە حەفتاکان. لە ساڵی ٢٠٠١ فیلمێکی دیکۆمێنتاریی لەسەر پاسۆلینی دروستکرد، پیر پائۆلۆ پاسۆلینی e la ragione di un sogno. هەروەها توێژینەوەکانی پەیوەست بە هاوڕێیەتییە درێژخایەنەکەیان لەگەڵ زیاتر لە 1000 بەرگ و زۆرێک لە بەڵگەنامەکانی پەیوەست بە پاسۆلینی بەخشییە ئەرشیفی فۆندازیۆن سینێتێکا دی بۆلۆنیا، بەم شێوەیەش دەرچەی سێنترۆ ستۆدی ئەرشیڤیۆی پائۆلۆ پاسۆلینی دروستکرد. ئەم سێنترۆیە کە بە توندی لەلایەن بێتیەوە دەخوازرێت، خاوەنی هەزاران فۆتۆگرافی و هەموو بەرهەمەکانی پاسۆلینیشە: شیعر، ئەدەب، سینەما و ڕۆژنامەگەری. دوای مردنی لە ساڵی ٢٠٠٤ سێرجیۆ ترۆمبێتی برای هەموو بەڵگەنامە کەسییەکانی ژیانی پیشەیی خۆی بەخشیوە بە سێنترۆ کە لە ژێر ناوی فۆندۆ لۆرا بێتی هەڵمژیوە. سەرچاوە: بابەتی "لۆرا بێتی" لە ویکیپیدیا بە زمانی ئینگلیزی، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA 3.0.