Carmelo Bene

دەربارەی ئەکتەر

کاری سینەماکاری کارمێلۆ بێنێ (١٩٣٧ - ٢٠٠٢) لە ساڵانی ١٩٦٨ تا ١٩٧٣ بەردەوام بوو، شەش ساڵ لە کۆی ئەو کاتە درێژەی کە لە شانۆدا بەسەری بردووە کە بینێی کردە یەکێک لە کەسایەتییە بەناوبانگەکانی ئاڤانگاردەکانی ئیتاڵیا لە نیوەی دووەمی سەدەی بیستەمدا. بێنێ بۆ یەکەمجار بە بەرهەمێکی مشتومڕاوی کالیگولا لە ڕۆما لە ساڵی ١٩٥٩ ناوبانگی دەرکرد. بەرهەمەکانی دواتر ئەم هەستەی ناوبانگیان پاراست و بێنێ (وەک پاسۆلینی) بە خێرایی تۆمارێکی پۆلیسی بەدەستهێنا. بەڵام بێنێ دەهاتە سەر ئەو مشتومڕەی کە کارەکەی دروستی کردبوو، چونکە بینەرێکی بۆ لای خۆی ڕادەکێشا کە بەدوای شۆک و وروژاندندا دەگەڕان، لە کاتێکدا خۆی زیاتر خەمی دووبارە داهێنانەوەی وشەسازی شانۆ بوو: سێتەکان، ئاماژەکان، دەقەکان. نۆرەی بێنێ بۆ سینەما ئەو هەوڵەی فراوانتر کرد بۆ دووبارە داهێنانەوە. فیلمەکانی بەرەنگاری کورتە باس دەبنەوە، چونکە هەرچەندە زۆرجار لە سەرچاوە گێڕانەوەکانەوە وەرگیراون، بەڵام بێنێ ئەم سەرچاوانە لە دژی خۆیان و وەک تەختەیەکی پەڕینەوە بۆ ڕەخنەکانی لە تەڵە گەمژەکانی نوێنەرایەتی و لێکدانەوە بەکاردەهێنێت. فیلمەکان بە شێوەیەکی کێوی داهێنەرن و لە چەند ئاستێکدا لە ڕووی بینراوەوە سەرنجڕاکێشن: شێوازی نمایشکردنی ئەکتەرەکانی، لەوانە جووڵەی سەرنجڕاکێش، ئاماژە و ڕوخسار ڕوخسار؛ سێت و جلوبەرگ و ماکیاژەکان؛ دەستکاریکردنەکە؛ و بەکارهێنانی کامێرا، لەگەڵ وێنە جێگیرەکان کە بە بەردەوامی بە کاری کامێرای دەستی، وێنە نزیکە توندەکان و بەکارهێنانی ناوبەناو بارۆکی زووم، دۆلی، کرین، تاوە وردەکان و گۆشەی زیادەڕەوی لە کامێرادا خاڵبەندی دەکرێن. ئەوان لە شتێکی وەک کارەکانی جاک سمیس دەچن کە لەگەڵ پاسۆلینی تاقیکاریی تیۆرێما و پیگستیدا بڕاوە. یەکێک لە تایبەتمەندییە بەردەوامەکانی کارەکانی بێنێ، تەنزەکەیە لەسەر هێتەرۆسێکسوالیتی. هەردوو ڕەگەزەکە بەردەوام لە هەوڵی پەیوەندیکردندان لەگەڵ یەکتر، بەڵام هەمیشە شکست دەهێنن لەو کارەدا. کارەکانی بێنێ بەردەوام خۆنمایشکردنی پیاوسالاری لە کاتی شارەزاییدا کەم دەکاتەوە: کارەکتەرە نێرەکانی زیاتر بەدبەختن و زۆرجار هیستریان، لە کاتێکدا کارەکتەرە مێینەکانی بە یەکەوە تاڵانچی و دوور لە یەکترن و لە هەردوو حاڵەتەکەدا نازانرێت. بەڵام ئەم تەنزە تەنیا دیارترین فۆڕمی ڕاپەڕینی بێنێیە لە دژی ڕێکەوتن و پەیوەندی. دووبارە و سێبارە لە فیلمەکاندا کردارەکانی ڕۆژانە بە شێوەیەکی بێهیوا ئاڵۆز دەبن یان بێکۆتایی دەبڕدرێن. زۆرجار کارەکتەرەکانی لە کۆتاییدا بە شێوەیەکی پرسیارکەر لە دەرەوەی شاشە یان تەنانەت لە ئاوێنەدا سەیر دەکەن، وەک ئەوەی لە ئێمە دڵنیاتر نەبن لە مانای ئەوەی دەیبینن. لەڕاستیدا پێدەچێت ناسنامە و بە دەزگای درێژکردنەوە هەڵپەسێردرێت، لەگەڵ مانادا. ئەوەی ماوە بۆ چاو و گوێچکە تەماشا و مەتەڵێکی شکۆمەندە: مۆسیقای بێکۆتایی؛ دەقی قسەکردن، لکەلکە؛ وێنەی زیادەڕۆیی و ورووژێنەر. – دەیڤید پێندڵتۆن