Gillo Pontecorvo

دەربارەی ئەکتەر

جیلۆ پۆنتێکۆرڤۆ، لە ١٩ی تشرینی دووەمی ١٩١٩ لە شاری پیزا لەدایک بووە و لە ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦ لە شاری ڕۆما کۆچی دوایی کردووە، سینەماکاری ئیتاڵییە. گیلۆ پۆنتێکۆرڤۆ بە ڕەچەڵەک جوولەکەیەکی ئیتاڵییە، برای برۆنۆ پۆنتێکۆرڤۆی فیزیای ئەتۆمییە و لە یەکێتی سۆڤیەت کاردەکات و گویدۆ پۆنتێکۆرڤۆ، زانای جیناتی ئیتاڵی-بەریتانییە، هەروەها نەوەیەکی پیشەسازی جولەکە پێلێگرینۆ پۆنتێکۆرڤۆیە. خاوەنی سێ کوڕە بە ناوەکانی مارکۆ (سینەماکار و دەرهێنەر)، سیمۆن (نیگارکێش) و لودۆڤیکۆ (فیزیکزان). کیمیاکارێک بە مەشق و ڕاهێنان، بە خێرایی ڕووی لە ڕۆژنامەگەری کرد و لە پاریس بوو بە پەیامنێر بۆ چەند بڵاوکراوەیەکی ئیتاڵی. لە ساڵی ١٩٤١ پەیوەندی بە پارتی کۆمۆنیستی ئیتالیا (PCI)ەوە کردووە، و بەشداری لە چالاکییەکانی دژە فاشیستی لە باکووری ئیتاڵیا کردووە. دوای سەرکوتکردنی سۆڤیەت بۆ ڕاپەڕینی بوداپێست لە ساڵی ١٩٥٦، لەگەڵ PCI جیابووەوە، لە هەمان کاتدا بەردەوام بوو لە ئیدیعاکردنی مارکسیزم. لە دوای جەنگی جیهانی دووەم وەک یاریدەدەری ئیڤ ئالێگرێت1 و ماریۆ مۆنیسێلی بە تایبەتی دەستی بە سینەما کردووە. لە ساڵی ١٩٥٣ەوە یەکەم وتارە بەڵگەنامەییەکانی بەرهەمهێنا (جیۆڤانا، ئێم ئێم، ١٩٥٦). لە ساڵی ١٩٥٦ بەشداری لە ئەڵقەیەکی فیلمی Die Windrose کرد کە ئەلبێرتۆ کاڤاڵکانتی سەرپەرشتی دەکرد. ساڵی دواتر یەکەم فیلمی درێژی خۆی بە ناوی A Called Squarcio (La grande strada azzurra، بەرهەمهێنانی مالینۆ مالێنۆتی، لەسەر بنەمای ڕۆمانێکی فرانکۆ سۆلیناس) دەرهێنەری فیلمی درێژە. پاشان لە فیلمی کاپۆ (1960)دا باسی جیهانی ئۆردوگای کۆکردنەوە دەکات، کە چیرۆکی ژنێکی جولەکەیە کە دەبێتە یاریدەدەری نازییەکان. فیلمەکە لە ساڵی ١٩٦١ پاڵێوراو بوو بۆ خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلمی زمانی بیانی. لە ساڵی ١٩٦٦ گرنگترین فیلمی خۆی بە ناوی شەڕی جەزائیر (La Battaglia di Algeri) دەرهێنا، کە دووبارە بنیاتنانەوەی کردەی پۆلیسی سوپای فەرەنسا بوو لە کاتی شەڕی جەزائیر کە ئەڵقەیەکی بنەڕەتی شەڕەکە بوو. لە جەزائیرەوە. ئەم فیلمە لە فێستیڤاڵی ڤێنیزدا خەڵاتی شێری زێڕینی پێبەخشرا، بەڵام بۆ ماوەیەکی زۆر لە فەرەنسا قەدەغەکراوی مایەوە و ئیستغلالکردنی جەنجاڵییەکی زۆری بەدوای خۆیدا هێنا کە پەیوەست بوو بە دیمەنەکانی ئەشکەنجەدانی سوپای فەرەنسا. لە کتێبی (کویمادا) (١٩٦٩) کە لێکدانەوەی مارلۆن براندۆ زاڵ بووە، جارێکی دیکە هێرش دەکاتە سەر کۆلۆنیالیزم، بە وەبیرهێنانەوەی شۆڕشی هایتی لە سەرەتای سەدەی نۆزدەهەمدا. لە بەرامبەر شکستی بازرگانی کویمادا، پۆنتێکۆرڤۆ وازی لە فیلمسازی هێنا. هێشتا فیلمێکی لاوەکی بە ناوی ئۆپەراسیۆنی ئۆگرێ (ئۆگرۆ، ١٩٧٩) دەرهێناوە، لەسەر تیرۆرکردنی لویس کارێرۆ بلانکۆ لەلایەن ئیتا لە سەردەمی فرانسوازمدا، هەروەها هاوکاری کردووە لە فیلمی L’addio a Enrico Berlinguer (١٩٨٤). لە ساڵی ١٩٩٢ وەک بەڕێوەبەری فێستیڤاڵی فیلمی ڤێنیز دەستنیشانکرا. لە ساڵی ١٩٩٣ لە کاتی چاپی ٥٠ی مۆسترادا، پۆنتێکۆرڤۆ شێری زێڕینی فەخری پێشکەش بە ستیڤن سپیلبێرگ کرد، لە کاتی بڵاوبوونەوەی لیستی شیندلەر. لە ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦ لە تەمەنی ٨٦ ساڵیدا لە شاری ڕۆمای ئیتاڵیا کۆچی دوایی کردووە.