Madonna

دەربارەی ئەکتەر

مادۆنا (لەدایکبووی مادۆنا لویس سیکۆن؛ ١٦ی ئابی ١٩٥٨) هونەرمەندێکی تۆمارکردن و ئەکتەر و خاوەنکارێکی ئەمریکییە. لە شاری بەی سیتی لە ویلایەتی میشیگان لەدایکبووە، لە ساڵی ١٩٧٧ ڕووی لە شاری نیویۆرک کردووە بۆ ئەوەی کاری سەمای مۆدێرن بکات. دوای ئەوەی لە گروپە میوزیکییەکانی برێکفافت کڵەب و ئیمی نمایشی کرد، یەکەم ئەلبوومی خۆی لە ساڵی ١٩٨٣ بڵاوکردەوە، دواتر زنجیرەیەک ئەلبوومی بڵاوکردەوە کە تێیدا ناوبانگێکی بێئەندازەی بەدەستهێنا بە پاڵنانی سنووری ناوەڕۆکی لیریکی لە مۆسیقا و وێنەی باوی سەرەکیدا لە کلیپەکانیدا، کە بووە شتێکی جێگیر لە کەناڵی MTV. بەدرێژایی ژیانی هونەری، زۆرێک لە گۆرانییەکانی پلەی یەکەمیان لە چارتەکانی تۆمارکردندا بەدەستهێناوە، لەوانە "وەک کچێک"، "پاپا بانگەشەی مەکە"، "وەک دوعایەک"، "ڤۆگ"، "بەستوو"، "مۆسیقا"، "هەڵواسراو" و "4 خولەک". ڕەخنەگران ستایشی مادۆنایان کردووە بەهۆی بەرهەمە مۆسیقییە جۆراوجۆرەکانییەوە و لە هەمان کاتدا وەکو ڕەشەبایەک بۆ مشتومڕی ئایینی کاری کردووە. کاروانی هونەری زیاتر بەرز بووەوە بەهۆی دەرکەوتنی سینەمایی کە لە ساڵی ١٩٧٩ دەستی پێکرد، سەرەڕای شرۆڤەی تێکەڵاو. بەهۆی ڕۆڵی لە فیلمی Evita (1996)دا ستایشی ڕەخنەگران و خەڵاتی گۆڵدن گڵۆبی بۆ باشترین ئەکتەری فیلمی میوزیکاڵی فیلمی یان کۆمیدی بەدەستهێنا، بەڵام بۆ ڕۆڵەکانی دیکەی فیلمەکان ڕەخنەی توندی وەرگرتووە. کارەکانی تری مادۆنا بریتین لە دیزاینەری جلوبەرگ، نووسەری کتێبی منداڵان، دەرهێنەری فیلم و بەرهەمهێنەر. وەک ژنێکی بازرگان ستایشی زۆری لێکرا و لە ساڵی ٢٠٠٧ گرێبەستێکی بێ وێنەی بە بڕی ١٢٠ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی لەگەڵ کۆمپانیای لایڤ نەیشن واژۆ کرد. مادۆنا زیاتر لە 300 ملیۆن ڕیکۆردی لە سەرانسەری جیهاندا فرۆشتووە و لەلایەن ڕێکخراوی گینسەوە وەک هونەرمەندی تۆمارکردنی مێینە لە جیهاندا ناسراوە کە زۆرترین فرۆشی هەبووە. بەپێی ئامارەکانی کۆمەڵەی پیشەسازی تۆمارکردنی ئەمریکا (RIAA)، ئەو خانمە هونەرمەندی ڕۆکی ژنە کە زۆرترین فرۆشی هەبووە لە سەدەی بیستەمدا و دووەم هونەرمەندی ژنە کە زۆرترین فرۆشی هەبووە لە ئەمریکا، لە دوای باربرا سترایساند، کە ٦٤ ملیۆن ئەلبوومی بڕوانامەدارە. لە ساڵی ٢٠٠٨ گۆڤاری بیلبۆرد مادۆنای لە پلەی دووەم دانا، لە دوای تەنها بیتڵز، لە ڕیزبەندی بیلبۆرد هۆت ١٠٠ ئۆڵ تایم باشترین هونەرمەندان، بەمەش بووە سەرکەوتووترین هونەرمەندی تاکە کەسی لە مێژووی چارتی بیلبۆرددا. هەروەها لە هەمان ساڵدا ناوی هاتە ناو هۆڵی ناوبانگەکانی ڕۆک و ڕۆڵ. لەلایەن تایمەوە بە یەکێک لە "25 بەهێزترین ژنەکانی سەدەی ڕابردوو" دادەنرێت بەهۆی ئەوەی کەسایەتییەکی کاریگەر بووە لە مۆسیقای هاوچەرخدا، مادۆنا بە بەردەوامی هەم مۆسیقا و هەم وێنەکەی داهێناوەتەوە، هەروەها بە پاراستنی ستانداردێکی سەربەخۆیی لەناو پیشەسازی تۆمارکردندا ناسراوە. لە 4ی ئایاری 2024، بە کۆنسێرتێکی بێبەرامبەر کە لە کەناری کۆپاکابانا لە ڕیۆ دی جانیرۆی بەرازیل، لەبەردەم 1.6 ملیۆن کەسدا بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ پەخشکرا، مادۆنا ژمارەی پێوانەیی شکاند بۆ زۆرترین بەشداریکردنی کۆنسێرتێکی سەربەخۆ لەلایەن هەر هونەرمەندێکەوە، و زۆرترین بەشداریکردنی کۆنسێرت بوو لە هەموو کاتێکدا لەلایەن هونەرمەندێکی ژنەوە.