Spike Lee

دەربارەی ئەکتەر

شێڵتۆن جاکسۆن "سپایک" لی (لەدایکبووی ٢٠ی ئازاری ١٩٥٧) سینەماکار و ئەکتەری ئەمریکییە. کارەکانی بەردەوام پەیوەندییە ڕەگەزییەکان، پرسەکانی ناو کۆمەڵگەی ڕەشپێستەکان، ڕۆڵی میدیا لە ژیانی هاوچەرخدا، تاوان و هەژاری شارەکان و پرسە سیاسییەکانی دیکەی لێکۆڵیەوە. لی چەندین خەڵاتی زۆری بەدەستهێنا بەهۆی کارەکانییەوە، لەوانە خەڵاتی ئەکادیمی، خەڵاتی فیلمی ئۆسکاری بەریتانی، دوو خەڵاتی پرایم تایم ئیمی و دوو خەڵاتی پیبۆدی هەروەها پاڵێوراو بۆ سێ خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب و خەڵاتێکی گرامی. لی لە هەردوو کۆلێژی مۆرهاووس و قوتابخانەی هونەری تیش لە زانکۆی نیویۆرک خوێندنی سینەماکاری خوێندووە، لەوێ فیلمی خوێندکارییەکەی بەناوی جۆی سەرتاشخانەی جێگا-ستوی: سەرمان بڕین (١٩٨٣) دەرهێناوە، کە خەڵاتی ئۆسکاری خوێندکارانی بەدەستهێناوە. دواتر کۆمپانیای بەرهەمهێنانی 40 Acres and a Mule Filmworks دامەزراند، کە زیاتر لە 35 فیلمی تێدا بەرهەمهێناوە. یەکەم دەرهێنانی بە فیلمی کۆمیدی She's Gotta Have It (١٩٨٦) بوو. ستایشی ڕەخنەگرانی بەرفراوانی وەرگرت بۆ درامای کارێکی ڕاست بکە (١٩٨٩)، کە بەهۆیەوە پاڵێوراو بوو بۆ خەڵاتی ئەکادیمیا بۆ باشترین سیناریۆی ڕەسەن. دەرهێنانی داستانی مێژوویی مالکۆم ئێکس (١٩٩٢)ی کردووە، لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی بەرلین خەڵاتی ورچی زێڕینی بەدەستهێناوە. بە درامای تاوانکاری ژیاننامەی BlackKkKlansman (2018)، خەڵاتی ئەکادیمیای باشترین سیناریۆی وەرگێڕدراو و خەڵاتی گەورەی فێستیڤاڵی فیلمی کانی بەدەستهێنا. هەروەها فیلمەکانی وەک فیلمی School Daze (1988)، Mo' Better Blues (1990)، Jungle Fever (1991)، Crooklyn (1994)، Clockers (1995)، Bamboozled (2000)، 25th Hour (2002)، Inside نووسیوە و دەرهێنەری بووە مان (٢٠٠٦)، چی-ڕاق (٢٠١٥)، دا ٥ خوێن (٢٠٢٠)، و بەرزترین ٢ نزمترین (٢٠٢٥). هەروەها لی لە یازدە فیلمی درێژدا ڕۆڵی گێڕاوە. هەروەها بە دەرهێنانی چەندین پڕۆژەی بەڵگەنامەیی ناسراوە، لەوانە فیلمی 4 کچە بچووکەکان (1997) کە پاڵێوراو بوو بۆ خەڵاتی ئەکادیمیای باشترین فیلمی درێژی بەڵگەنامەیی. دەرهێنانی زنجیرەی HBO ی When the Levees Broke (2006)ی کردووە، کە دوو خەڵاتی پرایم تایم ئیمی بەدەستهێناوە بۆ دەرهێنانی نایاب بۆ بەرنامەیەکی بەڵگەنامەیی/ناخەیاڵی و شایستەیی ناوازە لە فیلمسازی بەڵگەنامەییدا. هەروەها دەرهێنانی فیلمی دیکۆمێنتاریی کەناڵی HBO بەناوی If God Is Willing و da Creek Don’t Rise (٢٠١٠) و فیلمی کۆنسێرتی دەیڤید بێرنی ئەمریکی یۆتۆپیا (٢٠٢٠)ی کردووە. لی چەندین خەڵاتی ڕێزلێنانی وەرگرتووە، لەوانە خەڵاتی ڕێزلێنانی بافتا لە ساڵی ٢٠٠٢، سیزاری ڕێزلێنان لە ساڵی ٢٠٠٣، خەڵاتی ڕێزلێنانی ئەکادیمیا لە ساڵی ٢٠١٥، و مەدالیای نیشتمانی هونەر لە ساڵی ٢٠٢٣. پێنج لە فیلمەکانی لەلایەن کتێبخانەی کۆنگرێسەوە هەڵبژێردراون بۆ پاراستن لە تۆماری فیلمی نیشتمانیدا بەهۆی ئەوەی "لە ڕووی کلتورییەوە، ". لە ڕووی مێژووییەوە، یان لە ڕووی جوانکارییەوە گرنگە". خەڵاتی ڕێزلێنانی گالا لە کۆمەڵەی فیلمی سەنتەری لینکۆڵن و هەروەها خەڵاتی دۆرۆتی و لیلیان گیش وەرگرتووە. فیلمەکانی نمایشی پێشکەوتووی ئەکتەرەکانی وەک دێنزێل واشنتۆن، لۆرێنس فیشبورن، ساموێل ئێڵ جاکسۆن، جیانکارلۆ ئێسپۆزیتۆ، ڕۆزی پێرێز، دێلرۆی لیندۆ، جۆن تۆرتورۆ و جۆن دەیڤید واشنتۆنیان تێدابووە. وەسفکردنی سەرەوە لە وتارەکەی ویکیپیدیا Spike Lee، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA، لیستی تەواوی بەشداربووان لە ویکیپیدیا.