Robert Downey Jr.

دەربارەی ئەکتەر

ڕۆبێرت جۆن داونی جونیۆر لە ٤ی نیسانی ١٩٦٥ لەدایکبووە، ئەکتەری ئەمریکییە. فیلمەکانی وەک ئەکتەری سەرەکی داهاتی زیاتر لە ١٤.٣ ملیار دۆلاری لە سەرانسەری جیهاندا بەدەستهێناوە، ئەمەش وایکردووە ببێتە یەکێک لە زۆرترین داهاتی ئەکتەرەکانی هەموو سەردەمێک. داونی ساڵانە لە ساڵی ٢٠١٣ تا ٢٠١٥ زۆرترین مووچەی ئەکتەری جیهانی وەرگرتووە، بە گشتگیربوونی لە سەرانسەری ڕۆڵەکاندا ناسراوە، وەرگری خەڵاتی جۆراوجۆرە، لەوانە خەڵاتی ئەکادیمی، خەڵاتی ئیمی ڕۆژانە، سێ خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب و دوو خەڵاتی فیلمی ئۆسکاری بەریتانی. لە تەمەنی پێنج ساڵیدا، داونی یەکەمجار لە فیلمی باوکیدا، ڕۆبەرت داونی گەورە، فیلمی پاوند (١٩٧٠) دەرکەوت. ئەو بە کارکردن لەگەڵ برات پاک بۆ فیلمە هەرزەکارەکان زانستی سەیر (1985) و کەمتر لە سفر (1987) بەرزبووەوە. ڕۆڵی چارلی چاپلین لە فیلمی ژیاننامەیی چاپلین (١٩٩٢)دا بووە هۆی ئەوەی خەڵاتی بافتا بۆ باشترین ئەکتەر و پاڵێوراوی خەڵاتی ئەکادیمیای بەدەستهێنا. دوای ئەوەی کەمتر لە ساڵێک لە دامەزراوەیەکی چارەسەرکردن بوو بە تۆمەتی ماددە هۆشبەرەکان، داونی لە ساڵی ٢٠٠٠ پەیوەندی بە زنجیرە تەلەفزیۆنییەکەی ئەلی مەکبیلەوە کرد و بەهۆی ڕۆڵەکەیەوە خەڵاتی گۆڵدن گڵۆبی بەدەستهێنا. لە ساڵی ٢٠٠١ دوای دەستگیرکردنی زیاتری پەیوەست بە ماددە هۆشبەرەکان لە نمایشەکە دوورخرایەوە، چووە ناو بەرنامەیەکی چاکسازییەوە کە لەلایەن دادگاوە فەرمانی پێکرابوو و لە ساڵی ٢٠٠٣ەوە بە هۆشیارییەوە ماوەتەوە. دوای ئەوەی مێل گیبسۆن پارەی بیمەکەی دا، داونی بە فیلمی The Singing Detective (2003) گەڕایەوە بۆ فیلمەکەی. ناوبانگێکی جیهانی بەدەستهێنا بەهۆی ڕۆڵی پیاوی ئاسن لە دە فیلمی گەردوونی سینەمایی مارڤێڵ، لە فیلمی Iron Man (2008) تا Avengers: Endgame (2019). داونی ڕۆڵی بەدواداچوونی سەرەکی لە فیلمی شێرلۆک هۆڵمز (٢٠٠٩) بینی، کە خەڵاتی گۆڵدن گڵۆبی بەدەستهێنا. ڕۆڵی بیرۆکراتی لویس شتراوس لە فیلمی ئۆپنهایمەر (٢٠٢٣)ی کریستۆفەر نۆلان، خەڵاتی ئەکادیمی و گڵۆبی زێڕین و خەڵاتی بافتا بۆ باشترین ئەکتەری پاڵپشتی بەدەستهێنا. لە ساڵی ٢٠٢٤ پاڵێوراو بوو بۆ خەڵاتی پرایم تایم ئیمی بۆ زنجیرە بچووکەکەی The Sympathizer. یەکەم یاری خۆی لە برادۆی لە ڕۆڵی سەرەکی فیلمی ماکنیڵی ئەیاد ئەختار ئەنجامدا. تایم لە ساڵی ٢٠٠٨دا داونی وەک یەکێک لە ١٠٠ کەسە کاریگەرەکانی جیهان ناوبرد، فۆربێس لە ساڵانی ٢٠١٣ و ٢٠١٤دا لە سیلیبریتی ١٠٠ بەشداری کرد، ئەو بەدوای مۆسیقادا ڕۆیشتووە، ئەلبوومی جاز پۆپی The Futurist (٢٠٠٤)ی بڵاوکردەوە، کە لە بیلبۆرد ٢٠٠٠ی ئەمریکادا هاتە ڕیزبەندی گۆرانیبێژ دیبۆرا فالکۆنەر، داونی لە ساڵی ٢٠٠٥ەوە هاوسەرگیری لەگەڵ بەرهەمهێنەری فیلم سوزان لیڤین کردووە؛ ئەوان هاوبەشی دامەزراندنی کۆمپانیای بەرهەمهێنانی تیم داونی بوون. داونی سێ منداڵی هەیە: یەکێکیان لەگەڵ فالکۆنەر و دوو منداڵیان لەگەڵ لیڤین. لە ساڵی ٢٠٢٥ لەلایەن ڕۆژنامەی ئیندیپێندێنتەوە وەک یەکێک لە گەورەترین ئەکتەرە سینەماییەکانی سەدەی بیست و یەکەم دەستنیشانکرا. وەسفکردنی سەرەوە لە وتارەکەی ویکیپیدیا Robert Downey Jr.، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA، لیستی تەواوی بەشداربووان لە ویکیپیدیا.